1$ = 0 AMD 1€ = 0 AMD 1Р̵ = 0 AMD

«Թուրքիայից և վարձկաններից եկող մարտահրավերները մտահոգիչ են... իսկ Ադրբեջանը արհեստական պետություն է, որը մի օր պետք է պայթի

«Թուրքիայից և վարձկաններից եկող մարտահրավերը մտահոգիչ են տարածաշրջանային անվտանգության տեսանկյունից»


Թուրքիան ու Ադրբեջանը երբեք չեն թաքցրել իրենց բացահայտ հայատյաց քաղաքականությունը, պատմությունը վերախմբագրելու ջանքերը՝ օգտագործելով բոլոր միջազգային հարթակները և ծախսելով ահռելի նյութական ռեսուրս: Դրա դրսևորումներից մեկը անցնող տարիների ընթացքում Մերձավոր Արևելքի մի շարք երկրներում ահաբեկչական խմբավորումների կողմից հայաբնակ շրջանների վրա հարձակումներն էին, որոնք ուղղորդվում էին Թուրքիայի կողմից:
Սեպտեմբերի 27-ից Հայաստանի և Արցախի դեմ սանձազերծված ռազմական էսկալացիայի հետևում, այսօր դարձյալ կանգնած է Թուրքիան՝ ներգրավելով վարձկան ահաբեկիչներ Մերձավոր Արևելքի տարբեր երկրներից: Եվ այսօր երկու հայկական պետությունները՝ Հայաստանն ու Արցախը, պայքարում են ոչ միայն թուրք-ադրբեջանական տանդեմի, այլև գլոբալ ահաբեկչության դեմ, որը սպառնալիք է ամբողջ տարածաշրջանի համար և միայն մեր դեմ չէ , որ ուղղված է այն:

«Միջազգային հանրությունը, առաջին հերթին հարևանության երկրները՝ Ռուսաստանը, Վրաստանը, Իրանը, պետք է գիտակցեն, որ կան անվտանգության հետ կապված մարտահրավերներ, որոնք չեն կարող վերաբերվել միայն Հայաստանին ու Արցախին»,- այս համոզմանն է ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող, արաբագետ ԱՐԱՔՍ ՓԱՇԱՅԱՆԸ: Ներկայացնում ենք նրա դիտարկումները տարածաշրջանային իրավիճակի և հնարավոր զարգացումների վերաբերյալ:

- Հարգելի՛ Արաքս, պատերազմի 12-րդ օրն է: Սեպտեմբերի 27-ից Ադրբեջանը Թուրքիայի բացահայտ աջակցությամբ, ռազմական էսկալացիա է սանձազերծել ընդդեմ Հայաստանի եւ Արցախի: Արգելված զինատեսակներով ռմբակոծվում են խաղաղ բնակավայրերը: Եվ այս պատերազմում ներգրավված են նաև վարձկան գրոհայիններ: Ըստ Ձեզ, ո՞ր խմբավորումներից են այդ վարձկանները, և ո՞ր երկրներից:

-Ըստ շրջանառվող լուրերի, վարձկանների հիմնական մասը՝ Սիրիայի տարբեր շրջաններից են: Նրանց մեջ կան թե՛ թուրքմեններ, թե՛ սիրիացի արաբներ: Վարձկանները հիմնականում սերում են Սիրիայում ալ-Կաիդայի ճյուղավորումը համարվող «Հայա Թահրիր ալ-Շամից», որը հայտնի է նաև Ջաբհաթ ալ-Նուսրա անունով: Այս տեղեկությունը հաստատել են նաեւ ռուսական պաշտոնական աղբյուրները: Զինյալների մի մասն էլ՝ թուրքմենական ծագում ունեցող «Սուլթան Մուրադ» խմբավորումից են, ինչպես նաև «Համզայից» ու «Սուլեյման շահից»: Տվյալներ կան նաև Աֆղանստանից, Պակիստանից և այլ շրջաններից արցախյան պատերազմին վարձկանների հնարավոր մասնակցության մասին:

-Հայտնի, որ մի քանի տարի շարունակ, Սիրիայում, Լիբանանում, Իրաքում մենք նկատում էինք ահաբեկչական խմբավորումների, ջիհադիստների հարձակում հայկական բնակավայրերի, քրիստոնեական սրբությունների վրա: Իսկ դրա հետևում ոչ այնքան բացահայտ կերպով կանգնած էր Թուրքիան, որը նաստում է զինյալ ահաբեկիչների՝ իր իսկ տարածքում մարզմանն ու վերազինմանը: Արդյո՞ք կանխատեսելի էր, որ այդ խմբերը ներգրավվելու են նաև ադրբեջանական բանակում՝ ընդդեմ Արցախի ու Հայաստանի:

-Ադրբեջանի իշխանությունները միշտ հայտարարում էին, որ իրենց բանակը տարածաշրջանի ամենամարտունակ ու լավ զինված բանակներից է: Այն փաստը, որ դիմել են վարձկանների օգնությանը, ապացուցում է ադրբեջանական բանակի շուրջ հյուսված միֆերի մասին: Եվ վերջապես՝ հանուն ի՞նչի պետք է կռվի ադրբեջանական բանակը: Ի՞նչ է նրանց համար Արցախը՝ պարզապես տարածք: Ցանկացած բանակի համար շատ կարևոր է նաև ոգին, և հայրենասիրությունը: Մյուս կողմից, Ադրբեջանում վարձկանները հայտնվել են Թուրքիայի միջոցով, որը շփման գիծ է նետել Սիրիայում և տարածաշրջանում իր կողմից վերահսկվող ջիհադական ռեսուրսը, որը Ադրբեջանում վստահաբար կոչնչանա: Այդ վարձկաններին ըստ ամենայնի հավատացրել են, թե գնում են կռվելու «անհավատների» դեմ, և միանգամայն այլ նշանակության առաջադրանքներ են իրականացնելու:

-Մերձավոր Արևելքից զինյալ ահաբեկիչների մենք տեսել ենք նաև Արցախյան գոյամարտի տարիներին, մասնավորապես Աֆղանստանից, ապա Ապրիլյան պատերազմում: Իսկ այսօրվա իրավիճակն ինչո՞վ է առանձնանում իր դրսևորումներով ու մասշտաբներով:

-1993-1994 թթ. Հեյդար Ալիևը Աֆղանստանից բերեց աֆղան և «արաբ աֆղանցի» վարձկաններ, որոնց մի մեծ մասը սպանվեց ռազմաճակատում, քչերը վերադարձան հետ: Մի մասն էլ անցավ Հյուսիսային Կովկաս:

՞նչ գնահատականի է արժանի Իսրայելի ներգրավվածությունն ու բացահայտ սպառազինումը Ադրբեջանին , ինչպես նաև աջակցությունը Թուրքիային: Ի՞նչ քաղաքական նպատակ ունի այս համագործակցությունը:


-Իսրայելն Ադրբեջանի հետ սովորական առևտուր է անում, համագործակցում ռազմական, ռազմատեխնիկական, էներգետիկ և այլևայլ ոլորտներում: Բացի այդ, Հայաստանը տասնամյակներ շարունակ Իսրայելի հետ քաղաքական համագործակցություն չի զարգացրել, իսկ Ադրբեջանը հաջողությամբ առաջ է գնացել՝ Իսրայելի հետ իր հարաբերություններում: Ամեն պարագայում, համոզված եմ, որ Իսրայելի հետ Հայաստանը պետք է հաջողի զարգացնել բազմակողմ հարաբերություններ:

-Դուք Ձեր վերջին գրառումներից մեկում Սիրիայի Արաբական Հանրապետության ԱԳՆ-ի պաշտոնական դիրքորոշումը բնորոշել եք խելամիտ և հավասարակշռված, քանի որ հասցեականություն կար: Իսկ ի՞նչ վերաբերմունք եք նկատում արաբական աշխարհում ՝ հանդեպ թուրք-ադրբեջանական ագրեսիայի:

-Արաբական առանձին երկրների ԱԳՆ հայտարարություններում՝ Եգիպտոս, Հորդանան և այլն, հիմնականում հավասարության նշան էր դրված, ինչը մեր համար բավարար չէ: Առնվազն պետք է նշված լիներ, որ անընդունելի է երրորդ կողմի միջամտությունը՝ արցախյան հակամարտության մեջ: Այս իմաստով, առանձնանում էր Սաուդյան Արաբիայի ԱԳՆ հայտարարությունը, որն իհարկե լուրջ առաջխաղացում էր: Իսկ Սիրիայի հետ կապված, արդեն նշեցիք: Իսկապես, գրագետ և անաչառ տեքստ էր:

-Այսօր Թուրքիան միջազգային ահաբեկչություն արտահանող երկիր է , որի համար չի պատժվել մինչ օրս: Իսկ մենք այսօր կռվում ենք միջազգային ահաբեկչության դեմ՝ միաժամանակ պայքարելով նաև տարածաշրջանի անվտանգության համար: Ի՞նչ հետևանք է սա առաջացնելու նույն Ադրբեջանի համար՝ իր զորքում տեղակայելով ահաբեկիչներին: Եվ սա ի՞նչ քաղաքական արձագանք կգտնի Ռուսատանում և Իրանում:

-Միջազգային հանրությունը, առաջին հերթին հարևանության երկրները՝ Ռուսաստանը, Վրաստանը, Իրանը, պետք է գիտակցեն, որ կան անվտանգության հետ կապված մարտահրավերներ, որոնք չեն կարող վերաբերվել միայն Հայաստանին ու Արցախին: Թուրքիայից և վարձկաններից եկող մարտահրավերը մտահոգիչ են տարածաշրջանային անվտանգության տեսանկյունից: Թուրքիայի ծավալապաշտական քաղաքականությունը Մերձավոր Արևելքում, Արևելյան Միջերկրածովյանում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Հարավային Կովկասում, թուրքական համայնքների հարաճուն ընդլայնումն ու թուրքական քաղաքականության ակտիվացումը Եվրոպայում, նաև՝ Բալկաններում, թյուրքական և սուննիական աշխարհում Թուրքիայի հետևողական առաջխաղացումն ու առաջատար պետություն դառնալու ցանկությունը՝ իրականում մարտահրավեր են ոչ թե մի պետության կամ մի խումբ պետությունների, այլ՝ ամբողջ աշխարհի համար: Թուրքիայի արտաքին քաղաքականությունը ոչ թե պետք է մտահոգիչ լիներ, այլ այս հարցում պետք է այլևս գործնական բազմաթիվ քայլեր արված լինեին միջազգային հանրության և հարևանության երկրների, այդ թվում՝ ՆԱՏՕ-ի կողմից, որի անդամ-պետությունն իրենց զենքերն ուղղորդում է Արցախի խաղաղ բնակչության դեմ:

Եթե 1991 թ-ին, Քուվեյթի դեմ Իրաքի հարձակումից հետո միջազգային հանրությունը ԱՄՆ-ի առաջնորդությամբ կարողացավ կասեցնել Սադդամ Հուսեյնին և պատժամիջոցներ կիրառել Իրաքի դեմ, ապա այժմ առնվազն նույն կերպ պետք է վարվեր Թուրքիայի հետ: Ինչո՞ւ չի կարելի պատժամիջոցներ կիրառել Էրդողանի, Ալիևի, նրանց ընտանիքների, նրա շրջապատի դեմ այնպես, ինչպես հեշտությամբ արվեց Սիրիայի և Բաշար Ալ-Ասադի դեմ, ով իր երկրի տարածքում պայքարում էր միջազագային ահաբեկչության դեմ: Սակայն աշխարհաքաղաքական և աշխարհատնտեսական շահերի առկայությունը՝ գործնականում խանգարում են Թուրքիայի դեմ միասնական մոտեցումների մշակումն ու իրականացումը, կամ գոնե այս գործընթացը ձգձգվում է:

-Պատերազմի առաջին իսկ օրերին Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը կոչ հղեց Ադրբեջանի տարածքի տեղաբնիկ ազգերին՝ չմասնակցել պատերազմին, մասնավորապես ասելով. «Մենք կարևորում ենք Ադրբեջանի բնիկ ժողովուրդների՝ թալիշների և լեզգիների՝ մեր հիմնախնդրին խորապես տիրապետելու, ինչպես նաև համակրանք ունենալու մշտական դրսևորումները:
Ուզում եմ հավաստիացնել, որ մենք թալիշ և լեզգի ժողովուրդների արդարացի պայքարի կողքին ենք, և պատրաստ ենք բոլոր հնարավոր միջոցներով նպաստել ձեր պայքարի վերջնանպատակին՝ անկախության ձեռքբերմանը»:
Գիտենք նաև, որ Ադրբեջանը առաջին գիծ է ուղարկել բնիկ ազգերի ներկայացուցիչներին: Կարո՞ղ ենք ասել, որ Ադրբեջանն այս ճանապարհով, թաքնված կերպով իրականացնում է էթնիկ զտումներ:

-Ադրբեջանը, իսկապես, առաջին գիծ է մղել Ադրբեջանի տեղաբնիկներին, և շատ ճիշտ է, որ Հայաստանից և Արցախից նրանց ուղղված կոչեր հնչեն: Մենք պետք է դիմենք, խոսենք այդ ժողովուրդների հետ, որպեսզի նրանք չկռվեն Հայաստանի և Արցախի դեմ: Ադրբեջանը ուղղակի օգտագործում է նրանց:

-Հարգելի՛ Արաքս, Ձեր գնահատմամբ կա՞ն նախադրյալներ, որ հետագայում տեղաբնիկ ազգերի ընդվզումների հետևանքով երկիրը կպառակտվի և այս պատերազմը կդառնա գլխացավանք հենց Ադրբեջանի համար:

-Ադրբեջանը արհեստական պետություն է՝ արհեստական ինքնությամբ, որը մի օր պետք է պայթի, Ադրբեջանը պետք է մասնատվի: Ադրբեջանի տարածքում տարբեր պետությունների ստեղծումը անվտանգային նոր իրավիճակ կստեղծի Հարավային Կովկասում, որը կարող է շահեկան լինել Հայաստանի և Արցախի համար:

-Ադրբեջանական բանակում ներգրավված վարձկան գրոհայինները, ջիհադիստները տարիներ շարունակ օգտագործվել են արաբական երկրները կազմաքանդելու, էթնիկ-կրոնական ազգամիջյան բախումներ հրահրելու համար: Հեռանկարային համարու՞մ եք, որ հետագայում Հայաստանի մասնակցությամբ մի շարք արաբական երկրների հետ կարող է ստեղծվել դաշինք՝ ահաբեկչության դեմ պայքարի համար:

-Դեռևս վաղ է այդ մասին խոսել, բայց Հայաստանը պետք է ձգտի խորացնել համագործակցությունը արաբական այն երկրների հետ, որոնք Հայաստանի նման ունեն նույն սկզբնաղբյուրն ունեցող անվտանգային մարտահրավերներ:

 


Զրուցեց՝Հասմիկ Պողոսյանը

 

NewsMedia.am 

Լուրեր  Հայաստանից եւ Աշխարհից 

Ասկերանի քաղաքապետը մանրամասնում է. «Սովորել ... «Յուրաքանչյուր հայորդու արյան գինը մեզ պետք է... Հայ ժողովուրդը իր վճռական կամքով կսանձի Թուրք... «էրդողանական վարչակարգի գործողությունները, ու... Մի խումբ քաղաքացիներ շարժական լոգախցիկ են պատ... Ղարաբաղյան պատերազմի ֆոնին Իրանի սահմանին գեր... «Երեկ Սիսիանի պանթեոնում միանգամից մի շարք էլ... «ՏՈՍ-ը խփեցինք, սալյուտ է անո՜ւմ». ՊՆ-ի նոր տ... «Կանգնեցրե՛ք այս նոր ցեղասպանությունը»․ Պար... «Սա առաջին հերթին ուղերձ է՝ ուղղված ողջ քաղաք... ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ.Սիրիացի վարձկանները՝ վախեցած, զենքը... Ադրբեջանի քաղաքականությունը նպատակ ունի էթնիկ... Ստեփանակերտը քիչ առաջ հերթական անգամ հրթիռակո... Ալիևի «փառավորներ», որ զրահատեխնիկան թողել ու... 1800 դոլար ԼՂ-ի դեմ կռվելու համար.«Նովայա Գազ... Ռուս լրագրողը մեկնել է Բերձոր և հերքել Լաչինի... Պուտինը ամեն ինչ անում է Լեռնային Ղարաբաղում ... Իրանը չի հանդուրժի ագրեսիան իր սահմաններին և ... ...Բարձունքը մերնա կամանդիր, բարձունքը մերնա ... «Հպարտ եմ լինել քո եղբայրը». Ռազմաճակատում զո... Այս պահին Մարտունու շրջանի մի շարք գյուղեր, ա... Երեկոյան կրակի տակ է հայտնվել Ասկերան քաղաքը.... Նամակ՝ անմահներից Մարտունիում ավերածություններ են, բայց տղամարդ... «Հնչել է Արցախի միջազգային ճանաչման ժամը»․ Ար...
Այսօր
Շաբաթ
1 Ամիս
ԿԱՐԵՒՈՐ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ.Վրաստանի Բորժոմի քաղաքի կայ... Հայտնի հեղինակություն՝ քանաքեռցի Տույից ստացա... «Բանանի արքա»-ն պոռթկաց. գործին խառնվեցին Գագ... 5 տարուց ավելի է՝ Ար­մավիրի ուսուցիչներն աշխա... FBI-ի քննիչները Հայաստանում են. պահանջել են Ս... Հայտնի հեղինակություններ՝ Արթուր Ղազարյանն ու... VIDEO.Սաշիկ Սարգսյանը, Ռուբեն Հայրապետյանն ու... Հայտնի հեղինակություն Արմեն Իսրայելյանը` Էրեբ... VIDEO.Երեւանի թիվ 75 դպրոցի ուսուցչուհի Աննա ... Շատ շուտով մեր հազարավոր համաքաղաքացիների հետ... Օրենքով գողեր՝ Սուրոն, Օշականցի Գևորիկը, եւ Զ... Գրիշա Սարգսյանը ` ՀՀ փոխոստիկանապետ ՇԱՐՄԱԶԱՆՈՎԻ ԴՍՏԵՐ ՆԱՄԱԿԸ. Հորս ընկերներից մե... Շուրջ 150 աշխատակից, այսօր 50 հազար ավել են ս... Շնորհակալ ենք եզդի համայնքի ներկայացուցիչներ ... ՇՏԱՊ․ ԱԱԾ աշխատակիցները Սամվել Ալեքսանյանի տա... Ոստիկանությունն ինքը բացեց Բաղրամյան 26-ի դռն... Նոր տեսանյութ Մանվել Գրիգորյանի «պադվալներ»-ի... Ո՞վ պետք է սպանվեր հոկտեմբերի 27-ին. (տեսանյո... Լուրջ աժիոտաժ՝նախկին ու ներկա ոստիկանների շր... Հայտնի հեղինակություն Արթուր Ղազարյանը՝ Քանաք... Այլևս ոչ ոք չի համարձակվի մեր երկրին կծու խոս... Վոտ կակայա դոլյա վարավսկայա.Է՜ Ոստիկանապետ էի... Եգիպտոսի հյուրանոցների մեկում լուրջ բախում է ... «Գուդվին Բետ» բուքմեյքերական ընկերությունը` ...
Ովքեր են հայտնվում Ադրբեջանի «սեւ ցուցակում» «Հրապարակ» թերթը գրում է. «Ադրբեջանի գլխավոր դատախազությունը քրեական գործ է հարուցել ՌԴ քաղաքացի, ռազմական լրագրող Սեմյոն Պեգովի՝ WarGonzo նախագծը ստեղծողի դեմ, որն այս օրերին մեր եւ միջազգային լրատվության համար արժեքավոր տեղեկատվություն է ապահովում։ Լրագրողին մեղադրում են այն բանում, որ նա Լեռնային Ղարաբաղ է մուտք գործել Հայաստանից։ Մարդիկ, ովքեր հայտնվում են Արցախում՝ առանց պաշտոնական Բաքվի թույլտվութ Առաջիկայում նոր բացահայտումներ ու ձերբակալություններ կլինեն «Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «Արցախյան պատերազմի օրերին դավաճանների թեման շարունակում է արդիական մնալ, և առաջիկայում, հնարավոր է, այն ձնագնդի էֆեկտ ունենա, ու նոր բացահայտումներ լինեն: Նախ՝ հիշեցնենք, որ նախօրեին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ուշագրավ հայտարարությամբ հանդես եկավ. «Մի քանի օր առաջ ահազանգ ստացա, թե առաջնագծի հատվածներից մեկում ինչ-որ մարդիկ գնացել, կռվող զինվորներին համոզել են, թե &l Թուրքիան պատրաստվում է Ս-400-ի փորձարկումներին Ռուսաստանից ձեռք բերված Ս-400 հակահրթիռային համալիրների փորձարկումների մասին տեղեկությունների ֆոնին թուրքական իշխանությունները հոկտեմբերի 13-16-ը փակել են Սինոփ քաղաքի մերձակայքում Սև ծովի շրջանը: Այս մասին նշված է երկրի ծովային վարչակազմի տարածած ծովագնացների համար միջազգային նախազգուշացման մեջ։ «Ուսումնական հրաձգությունները կանցկացվեն հոկտեմբերի 13-16-ը»,- ասված Է NAVTEX-ի նախազգուշացման մեջ, որում նշված են Բաքուն և Երևանը հաստատել են իրենց մասնակցությունը այսօր Մոսկվայում նախատեսված խորհրդակցություններին․... Հայաստանը և Ադրբեջանը հաստատել են իրենց մասնակցությունը Մոսկվայում այսօր կայանալիք խորհրդակցություններին, հայտնելլ է ՌԴ ԱԳՆ ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան, գրում է ՏԱՍՍ-ը: Այժմ ակտիվ նախապատրաստական ​​աշխատանքներ են տարվում այդ ուղղությամբ։   «Հայաստանը ՀԱՊԿ անդամ է, և Ռուսաստանն այդ երկրի հանդեպ որոշակի պարտավորություններ ունի». Պուտին Լրագրող Պավել Զարուբինին տված հարցազրույցում Վլադիմիր Պուտինը խոսել է ԼՂ հակամարտության մասին. «Ե՛վ Ադրբեջանը, և՛ Հայաստանը, և՛ Լեռնային Ղարաբաղն այն տարածքներն են, որտեղ ապրում են մեզ համար ոչ օտար մարդիկ։ Բավական է ասել, որ մեզ մոտ Ռուսաստանում բնակվում է մոտ 2 մլն ադրբեջանցի և մեր հաշվարկներով՝ 2 մլն-ից ավելի հայ։ Ռուսաստանի քաղաքացիների մեծ մասը սերտ բարկամական և նույնիսկ ազգակցական կապեր ունի երկու հանրապետությ
website by Sargssyan