Էրդողանի նամակը Պուտինին բեմականացված է այնպես, որ և'գայլերը կուշտ լինեն, և' ոչխարները ողջ մնան...

Ռուս-թուրքական սիրավեպն ու ապօրիածին հետևանքները

Էրդողանի նամակը Պուտինին բեմականացված է այնպես, որ և’ գայլերը կուշտ լինեն, և’ ոչխարները ողջ մնան Կամ Ռուս-թուրքական սիրավեպն ու ապօրիածին հետևանքները
Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը ուղերձ է հղել ՌԴ նախագահ Պուտինին` որով ափսոսոանք է հայտնել 2015 թ. նոյեմբերի 24-ին թուրքական զինուժի կողմից Սիրիայում ռուսական ՍՈւ-24 ուղղաթիռի խոցման համար և ցավակցել այդ խոցման հետևանքով զոհված ռուս օդաչու Օլեգ Պեշկովի ընտանիքին: Ավելի ուշ` Թուրքիայի վարչապետ Յըլդըրըմը նաև հայտարարել է, որ Թուրքիան պատրաստ է փոխհատուցել զոհված օդաչուի ընտանքին` Օլեգ Պեշկովի մահվան և ՌԴ-ին` խոցված ինքանթիռի համար: Քաղաքական վերլուծաբաններից շատերի դիտարկամբ` Թուրքիան ընդառաջ է գնում Ռուսաստանին` կատարելով նրա նախապայմանները:

Սակայն, ինչպես Fnews.am-ի հետ զրույցում նկատեց քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանը, Թուրքիան ամենակարևոր նախապայմանը չի կատարել և իրականում, ներեղություն չի խնդրել ՌԴ-ից: Նա մեջբերում է ուշագրավ փաստեր. Թուրքիայի վարչապետ Յըլդըրըմը պաշտոնապես հայտարարել է, որ այս ուղերձն ընդամենը վերջակետն էր բանակցությունների, որն այս ընթացքում գաղտնի տեղի է ունեցել Պաշտոնական Մոսկվայի և Անկարայի միջև: Գագիկ Համբարյանը հարկ է համարում նկատել, որ նամակում Ռուսաստանի Դաշնությանը կամ կոնկրետ նախագահ Պուտինին ուղղված ոչ մի ներեղություն չկա: Այնտեղ ընդամենը ներողությանը նման մի բառ է օգտագործված, այն էլ` ուղղված զոհված օդաչու Օլեգ Պեշկովի ընտանիքին: Գագիկ Համբարյանը մեջբերում է նաև ռուսաստանցի թուրքագետ Վլադիմիր Ավատկովի մեկնաբանությսւնը: Վերջինս «Իզվեստիա»-ին տված հարցազրույցում նկատել է, որ Էրդողանի ուղերձում «ներողություն» բառ չկա: Նրա մեկնաբանմամբ` ուղերձում տեղ գտած «kusura bakmasınlar» արտահայտությունը այնքան էլ «ներողություն» չէ: «Այնպես որ պաշտոնապես հաստատված է, որ դա ներողություն չէ, առավել ևս այդ ներողությունը չի վերաբերվում ՌԴ-ին, այլ վերաբերում է կոնկրետ Պեշկովի ընտանիքին»,-պարզաբանում է Գագիկ Համբարյանը: Մատնանշելով նույն «Իզվեստիա» թերթը, քաղաքագետը մեջբերում է նաև մի հրապարակում, ըստ որի` Թուրքիայի նախագահի աշխատակազմից ևս հայտնել են, թե Էրդողանն ընդամենը ցավակցել է ռուս օդաչուի ընտանիքին և ոչ մի ներողություն չի խնդրել:

«Այսինքն գլխավոր 3 նախապայմաններից մեկը Թուրքիան միևնույնն է` չի կատարում: Սա բեմականացված է. այնպես են արել, որ և' գայլերը կուշտ լինեն և' ոչխարները ողջ մնան… ռուսական կողմը` Պուտինը, պաշտպանում է իր դեմքը` հայտարարելով, թե թուրքական կողմը կատարել է իր 3 նախապայմաններից ամենակարևորը և ներողություն է խնդրել, իսկ Թուրքիայում էլ Էրդողանը պահպանում է իր դեմքը` հասարակությանը ցույց տալով, որ ինքը մնում է շատ ուժեղ գործիչ և ոչ մի ներողություն էլ չի խնդրել: Այլ ընդամենը ցավակցել է ՌԴ նախագահին և «ներողություն» խնդրել զոհված օդաչուի ընտանիքից»,-պարզաբանում է քաղաքագետը՝ հավելելով, որ ուղերձի մեջ ասվում է նաև, թե Թուրքիայի դատախազությունը վերաբացել է ռուսական Սու-24-ի օդաչու Օլեգ Պեշկովի սպանությանը մասնակցության մեջ կասկածվող Ալփարսլան Չելիքի դեմ քրեական գործը:

Գագիկ Համբարյանը նկատում է, որ այս կերպ ռուսական կողմը նախապատրաստվում է ամբողջությամբ ռուս-թուրքական հարաբերությունների նորմալացման գործընթացին և վերջ է դրնում ռուս-թուրքական յոթամսյա սառը պատերազմին: Ինչ վերաբերում է նրան,թե ինչ ազդեցություն կունենա այդ հաշտեցումը Հայաստանի վրա, ապա քաղաքագետը նկատում է` Հայաստանը դրանից ոչինչ չի շահի, ինչպես որ եղել էր մինչև նախորդ տարվա նոյեմբերի 24-ը, այնպես էլ հիմա կմնա: «Թուրքական կողմը կփորձի ավելի ակտիվ ներգարվվել Ղարաբաղի կարգավորման գործընթացում, ինչպես դա արել է միշտ… Ամեն դեպքում ռուս-թուրքական մերձեցումը միշտ վատ հետևանքներ է ունեցել Հայաստանի և հայ ժողովրդի համար»,-ասումէ քաղաքագետը` հիշեցնելով 20-րդ դարի սկիզբը, երբ, նրա խոսքով, ռուս-թուրքական սիրավեպից ծնվեց Ադրբեջանի նման ապօրինածինը, որը մեծ գշխացավանք դարձավ տարածաշրջանի գրեթե բոլոր բնիկ ժողովուրդների համար:

Հարկ է նկատել նաև, որ ավելի ուշ, լրագրողների հետ զրույցում Թուրքիայի վարչապետ Բինալի Յըլդըրըմը հակասել է ավելի վաղ արած իր իսկ հայտարարությանը Ռուսաստանին խոցված ինքնաթիռի հարցում փոխհատուցում վճարելու վերաբերյալ: «Ռուսաստանին փոխհատուցում վճարելու մասին խոսք գնալ չի կարող, մենք միայն մեր վիշտն ենք հայտնել: Օդաչուի սպանության մեջ պատասխանատու անձի նկատմամբ անհրաժեշտ իրավական գործընթացներ են տարվում»,- ասել է Յըլդըրըմը: