ՀՀ-ի պետական պարտքը ռիսկային չէ, սակայն վերցրված վարկերի արդյունքը պետք է տեսանելի լինի. տնտեսագետ

Tert.am-ը գրում է.

Տնտեսագետ Աշոտ Թավադյանը «Հայաստանի պետական պարտքը և տնտեսական աճի հեռանկարները» թեմայով հրավիրված ասուլիսին տեղեկացրեց՝ Հայաստանի պետական պարտքը 4,6 մլրդ-ից դոլարից մի փոքր ավելին է, որից մոտ 600 մլն դոլարը ներքին պարտք է, 3,5 մլրդը կառավարության պարտքն է, 450 մլն-ը ԿԲ-ի պարտքն է: Նա նշեց, որ ՀՆԱ-ի 60% սահմանը երկիրը չի կարող գերազանցել, որը կազմում է շուրջ 6 մլրդ դոլար, որն անցնելու դեպքում ՀՀ-ն կհայտնվի այն վիճակում, ինչ Հունաստանն է:

Տնտեսագետը նշեց, որ ի տարբերություն Հունաստանի, Հայաստանի խնդիրներն այլ են, քանի որ Հունաստանը նման քանակի վարկեր վերցրել է «ուտելու համար», մինչդեռ ՀՀ-ի վարկերը արդյունավետության խնդիր ունեն:

«ՀՀ կառավարության պարտքը ռիսկային չէ և կառավարելի է, բայց մոտ ենք վերին սահմանին, մեզ ընդամենը հուզում է հետևյալ խնդիրը, որ վերցվող վարկերը լինեն նպատակասլաց, արդյունքը՝ տեսանելի»,-ասաց նա:

Նա խոսեց ՌԴ-ից զենքի վաճառքի համար վերցրված 200 մլն դոլար վարկից, որը ըստ նրա, միանշանակ ընդունելի է և լրացուցիչ քննարկման առարկա չէ, մինչդեռ նախորդ վարկերից շատերի դեպքում նպատակն ու արդյունքն այդպես էլ չի երևացել:

Այսքանով հանդերձ, ըստ նրա, «Պետական պարտքի մասին» օրենքը փոփոխության ենթարկվեց, որպեսզի կառավարությունը կարողանա ավելի շատ պետական պարտք վերցնել:

Աշոտ Թավադյանը նշեց, թե որոշակի չափով ընդունում է կառավարության փաստարկները այդ փոփոխության հետ կապված, թե խնդիրը պահանջում էր համակարգված լուծում, բայց դրա հետ մեկտեղ նա նշեց, որ այդ դեպքում պետք է նշել, որ պետական պարտքը չպետք է գերազանցի ՀՆԱ-ի 50%-ը և ոչ թե 60%:

«Եթե վերցնում ենք նոր վարկ, նպատակը պետք է տեսնեք, թե ՀՆԱ-ի աճի տեմպի վրա ինչպե՞ս է անդրադառնալու, արդյունքները հստակ ձևակերպված լինեն, հստակ տեսնենք տվյալ վարկի կառուցվածքը: Պետք է միշտ տեսնել նպատակ, արդյունք և ապահովել հրապարակայնությունը»,-ասաց նա:

Իսկ թե հնարավո՞ր է համարում իրականացնել այս տարվա համար կանխատեսված 4% տնտեսական աճը, որը կրճատվել է, հասցվել է մինչև 1%-ի, տնտեսագետը նշեց, որ անորոշության իրավիճակներում, գլոբալ առումով, կետային կանխատեսումներ անելն այդքան էլ հեշտ չէ:

«Կանխատեսումը կարելի է անել միջակայքում. Եվրոպական զարգացման բանկը 1,5 տոկոս անկում է Հայաստանի համար կանխատեսել, Համաշխարհային բանկը՝ 0%, Եվրասիական բանկը աճ է կանխատեսում՝ 1%, Ասիական բանկն ամենաբարեհաճն է՝ 1,6% աճ, կառավարությունն արդեն 1-2% է կանխատեսում, ԿԲ-ն էլ 2%-ի սահմաններում, որոշ մասնագետներ շատ ավելի մեծ անկում են կանխատեսում: Կետային կանխատեսումն անընդունելի է, և կարծում եմ՝ բարձր հավանականություն ունի, որ մեր տնտեսությունը 0,5% անկումից մինչև 2% աճ կունենա, եթե լինի ընդհանուր տնտեսական կայունություն։ Տարին նաև գյուղատնտեսության առումով շարունակի մնալ դրական, և եթե կառավարության խնդիրներում վրիպումներ չլինեն, կարծում եմ՝ հավանականությունը վերին ցուցանիշին հասնելու՝ մեծ է»,-ասաց նա:

Նա խոսեց տնտեսության զարգացման սցենարներից և նշեց, թե 20 տարի է՝ մեր տնտեսությունը հիմնված է վարկերի, գրանտների, տրանսֆերտների և նաև հումք արտահանելու վրա, իսկ տնտեսությունը զարգացնում են մանրածախ առևտրի, անշարժ գույքի, ծառայությունների և նման այլ ուղղություններով։

Մինչդեռ այս ուղղությունները տնտեսության զարգացումը դարձնում են խոցելի:

«Մեր հիմնական նպատակը միայն պետք է լինի պատրաստի արտադրանքի արտահանման աճը: Գյուղատնտեսական մթերքների խորը մշակում, երկրորդ՝ գունավոր մետաղների մշակումն է, ոչ թե հումքի տեսքով արտահանումը, երրորդ՝ նանոտեխնոլոգիաներն են, նաև ՏՏ ոլորտը, և չորրորդ՝ ռազմավարական բնույթի արտադրանքն է»,-ասաց նա։

Տնտեսագետն ի լրումն ասաց, որ դրան զուգահեռ պետք է իրական պայքար սկսել կոռուպցիայի դեմ, ինչի ռիսկը Հայաստանում մեծ է, և երկիրը միջազգային ցուցիչներով գտնվում է 86-90-րդ տեղում։ Սփոփանք է ըստ նրա այն, որ Ադրբեջանը 126-րդ տեղում է, մինչդեռ հարևան Վրաստանը արդեն գտնվում է 50 երկրների ցանկում՝ արդյունավետ պայքարի հետևանքով:

խել նաև առավոտյան ժամերին: Դա իհարկե նաև անհարմարություն է ստեղծում զբոսաշրջության համար, քանի որ եթե զբոսաշրջիկը ժամանում է Երևան առավոտյան 5-ին, ապա մինչ 14:00-ն պետք է փնտրի, թե որտեղ անցկացնի ժամանակը կամ լրացուցիչ վճարի հյուրանոցի համար»,- ասաց վարչապետը:

Դրա համար, վարչապետը, դիմելով էկոնոմիկայի նախարար Կարեն Ճշմարիտյանին, նշեց, որ հարկավոր է մանրամասն քննարկել և ներկայացնել առաջարկություն: