Ինչ են բացահայտում 1973-1975 թթ ռազմական քարտեզները. Քարտեզագրողը մանրամասներ է հայտնում

Ինչպե՞ս են գծվել ու փոփոխվել հայ-ադրբեջանական սահմանները եւ ինչպե՞ս է ձեւավորվել Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի (ԼՂԻՄ) տարածքը «Իրավունքը» զրուցել է քարտեզագետ Շահեն Շահինյանի հետ, ով նախ նկատեց.
- Հայաստանի եւ Ադրբեջանի Հանրապետությունների միջեւ սահմանային հարցերը ծագել են Ռուսական Կայսրության փլուզման արդյունքում: Առավել հստակ սահմանային խնդիրները երեւացին այն ժամանակ երբ Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը եւ Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետությունը դիմում ներկայացրեցին մուտք գործելու Ազգերի Լիգա: Այդ ժամանակ 2 կողմերի ներկայացրած քարտեզներում կաին տարածքներ որ 2 կողմն էլ համարել էին իրանցը, փաստացի չվերահսկելով դրանք: Օրինակ Ադրբեջանը չվերահսկելով Սյունիքը, Նախիջեւանը, Արցախի մեծ մասը դրանք ներկայացրել էր իբրեւ իր տարածք: Այդ ժամանակ ադրբեջանի դիմումը մերժվեց: Սահմանների հարցը սկսեց հստակեցվել ԽՍՀՄ ձեւավորման առաջին տարիներին: Երբ 1922-1936 թթ սկսվեց խորհրդային հանրապետությունների սահմանների հստակեցումները: Եվ առաջին ռազմական քարտեզները մշակվել են այդ ժամանակ: Հենց նույն տարիներին նաեւ դրվեց Արցախի հարցը: Հայտնի փաստ է որ առաջին որոշմամբ Արցախը փոխանցվել է Հայկական Հանրապետությանը, ի դեպ այդ որոշումը ընդունվել էր նաեւ Ադրբեջանական Հանրապետության ղեկավարության կողմից: Սակայն հաջորդ օրը կայացված որոշման արդյունքում, որոշ տեղեկություններով այս որոշման հեղինակը հենց Իոսիֆ Ստալինն էր, Լեռնային Ղարաբաղը փոխանցվեց Ադրբեջանական Հանրապետությանը, ստեղծելով ԼՂԻՄ-ը:
-Պարոն Շահինյան, այսօր շատ է քննարկվում նաեւ ադրբեջանական անկլավների վերադարձի հարցը, ինչպե՞ս են ստեղծվել ադրբեջանական անկլավները Խորհրդային Հայաստանի տարածքում:
-Խորհրդային միության տարիներին անկլավները ստեղծվել են այն հիմնավորմամբ որ այդ տարածքներում բնակվող մարդիկ էթնիկ կազմող պատկանում են այլ հանրապետության եւ նպատակահարմար է դրանք ներառել հարեւան հանրապետության կազմում: Իհարկե դա ուներ նաեւ ավելի խորը գնացող նպատակներ, իրար կապելու Խորհրդային հանրապետությունները:
-Պարոն Շահինյան, Տիգրանաշենը, որը պաշտոնապես չի մտնում Արարատի մարզի վարչական տարածքի մեջ, կարո՞ղ է սահմանազատման, սահմանագծման արդյունքում խնդիրներ ստեղծել:
-Տիգրանաշենը պաշտոնապես հանդիսանում է Արարատի մարզի մաս, համաձայն ՀՀ Վարչատարածքային բաժանման մասին օրենքի: Սահմանազատման արդյունքում կարող են խնդիրներ առաջանալ, քանի որ դա կախված է նրանից թե ինչ սկզբունքներով կիրականացվեն այդ աշխատաքները:
-Պարոն Շահինյան, Գորիս-Կապան ճանապարհի 21 կիլոմետրանոց  հատված ԽՍՀՄ տարիներին գծված քարտեզներով մտե՞լ են արդյոք Ադրբեջանի տարածքի մեջ, թե ոչ:
-Եթե նայում ենք 1973-1975 թթ ռազմական քարտեզները, ապա այդ ճանապարհը Անցնում է Խորհրդային Ադրբեջանի տարածքով: Եթե նայում ենք 1922-1926 թթ քարտեզները ճանապարհը այդ տեսքով դեռ կառուցաված չի եղել, եւ կարիք կա լրացուցիչ ուսումնասիրության:

Iravunk.com 

Զրույցը` ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆԻ