«Մի սրով կիսվում է հեղափոխական եւ հակահեղափոխական եզրույթը» .Հոգեբան

Հետհեղափոխական Հայաստանում հանրության շրջանում տեղի ունեցած հոգեբանական փոփոխությունների, եւ հատկապես համատարած անհանդուրժողական մթնոլորտի շուրջ, Newsmedia.am-ը  փորձեց հետաքրքրվել հոգեբան Կարինե Նալչաջյանից, ով հետհայացք նետելով դեպի շուրջ մեկ տարվա՝ անցած իրողությունների վրա, նախ նկատեց.

-Արդեն շուրջ մեկ տարի է, ինչ լրանում է այն իրադարձությունների ժամկետը, որի միջով անցնում է մեր ամբողջ հասարակությունը: Իսկ այդ իրադարձությունները` սովորական, առօրեական իրադարձություններ չեն. ինչ-որ մաշտաբային բան է կատարվում ոչ միայն ամեն մի անհատի, այլ ընդհանրապես հասարակության հետ:

Տեսեք, մինչ այս հեղափոխությունը,  առանց այն էլ մեր հասարակության մեջ ատելություն, բողոք էր եռում: Եվ եթե չլիներ այդչափ կուտակված ատելությունը` հնարավոր չէր լինի, որ տեղի ունենար այն՝  ինչ տեղի ունեցավ:

Թեեւ շատ կարեւոր էր նաեւ լիդերի առկայությունը եւ ճիշտ ժամանակին` ճիշտ տեղում կողմնորոշվելը: Ես ճիշտ ասելով նկատի ունեմ իրադարձությունները շրջելու իմաստով: Այսինքն մեզանում բացասական տրամադրությունները,  առանց այն էլ կային: Հեղափոխությունից հետո, այս ֆոնը միանգամից փոխվեց այլ բեւեռի. ոգեւորություն, հպարտություն եւ այլն: Իհարկե ոչ ողջ հասարակության մեջ, բայց հասարակության մի հատ շատ լուրջ շերտ, քանակական իմաստով միանգամից տրամադրության շեշտակի փոփոխության ենթարկվեց: Առհասարակ հեղափոխությունը բնութագրում են ոգեշնչվածության, էյֆորիկ տրամադրություններով, ինչը ինքնին դրական տրամադրություններ են: Հիմա տեսեք. մի ծայրահեղությունից կամ մի բեւեռից անցում է կատարվում մյուս բեւեռը` ոգեւորություն, հույս, հավատ, մարդիկ սկսում հավատալ իրենց ուժերին: Ասել է, թե մարդկանց ինքնագնահատականը ինքնըստինքյան բարձրացավ, ինչը մեծ ոգեւորության մեջ դրեց մարդկանց. համենայնդեպս նրանց, ովքեր ներգրավված էին այդ պրոցեսների մեջ: Բսյց ամեն մի հուզական վիճակ՝ այնուամենայնիվ ունենում է իր ավարտը: Թե՛ դրական, թե՛ բացասական հույզերը, կարեւոր հատկություն ունեն. նրանք իներտ են: Այսինքն իրադարձություները կարող են մնալ հետեւում, նոր իրադարձություններ տեղի ունենան, բայց հույզերը մնում են իներտության մեջ: Գոյություն ունի հույզերի իներտության օրենք:

Հիմա տեսեք, իշխանությունը փոխվեց. ոմանց դա դուր է գալիս, ոմանց ոչ:
Բայց տրամադրությունները շարունակում են մնալ: Հեղափոխական օրերին առաջացավ մի կորիզ, որոնց մոտ "Մենք"-ի զգացողությունը ուժեղացել էր: Հետո իրադարձությունները կամաց-կամաց սկսեցին զարգանալ, եւ մարդիկ տեսան այնպիսի զարգացումներ, որոնք որ այնքան էլ իրենց համար սպասելի չէին: Նրանք ավելիին  էին սպասում, բայց տեսան, որ իրենց սպասելիքների հետ չեն համընկնում կատարվող իրադարձությունները: Արդյունքում մարդկանց մի խումբ սկսեց փորձել իրադարձություններին նայել վերլուծական տեսակետից, ոգեւորությունից դուրս այլ կարծիք հայտնել: Եվ միանգամից  այդ տեսակը դարձավ օտար, ում վրա էլ միանգամից հարձակում տեղի ունեցավ:

«ԱՅՆ ՏՊԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ, ՈՐՈՆՔ ՍՏԱՆՈՒՄ ԵՆ ՄԱՐԴԻԿ, ՑԱՎՈՔ ՍՐՏԻ ՄԵՂՄ ԱՍԱԾ ԲԱՐԵՆՊԱՍՏ ՉԵՆ ՊԱՀՊԱՆԵԼՈՒ ԴՐԱԿԱՆ ԷՄՈՑԻՈՆԱԼ ՖՈՆԸ»

-Տիկին Նալչաջյան ի՞նչը հոգեբանորեն նպաստեց մարդկանց մեջ ագրեսիվության վառ արտահայտմանը:

-Ագրեսիվությանը առաջին հերթին նպաստեց մենք-նրանք տարանջատումը, երբ շրջանառության մեջ մտան երկու հասկացություն ` չարաբաստիկ հակահեղափոխւթյունը, եւ սեւ-սպիտակ հասկացությունը: Այսինքն ինչ-որ մի բան հուշվեց վերեւից, որ ով սկսում է չհավատալ, կասկածել, ում հավատը մի քիչ սկում է կոտրվել. նա ուրիշ է: Իսկ մենք` (նկատի ունեմ հեղափոխության կողքին կանգնողները), ուրիշ: Կամ այլ կարծիք արտայատողը` օտար է, հակահեղափոխական է, սեւ է: Այսինքն, միանգամից այսպես ասած մի սրով կիսվում է հեղափոխական եւ հակահեղափոխական եզրույթը: Եվ սա անընդհատ տարբեր ձեւերով է շեշտվում :

- Իսկ սա ինչի՞ կարող է հանգեցնել:

-Պետք է ասեմ, որ քանի ժամանակն անցնում է, քանի նոր տպավորություններ են մարդիկ ստանում, ես նկատում եմ, որ այդ տարանջատումը, հակադրությունները մեղմվում են: Այն հոծ գիծը, որն անցկացված էր հեղափոխական եւ հակահեղափոխականների միջև, կամաց-կամաց բարակում է, խտացված գույները պարզվում են:
Որովհետեւ այն տպավորությունները, որոնք ստանում են մարդիկ, ցավոք սրտի մեղմ ասած բարենպաստ չեն պահպաննելու համար դրական է էմոցիոնալ ֆոնը: Այսինքն սեւերն ու սպիտակները՝ կամաց-կամաց սկսում են միավորվելու նշաններ ցույց տալ: Դեռեւս վաղ է ասել, որ միավորված են, բայց այն շեշտակի տարանջատումը արդեն նկատելիորեն պակասել է: