«2 ամիս ամեն օր տղայիս ծեծել են… Էնքան էր նիհարել, որ էդ ծանր զենքը չէր կարող անգամ բռնել»

forrights.am-y գրում է.

«2 ամիս ամեն օր տղայիս ծեծել են…»

«Մամա ջան, մենակ կուզեմ, որ էս վաշտից ինձի հանեք: Էս վաշտից, որ ինձի հանեք, ամեն ինչ լավ կլինի: Մա՛մ, դժոխքը հենց էստեղ ա՝ մեր զորամասում…», տխուր էր էդ օրը երեխես, շա՜տ տխուր»,- Forrights-ի հետ զրույցում պատմում էր հոկտեմբերի 1-ին «Մարտունի 2» զորամասում մահացած շարքային Գևորգ Հարոյանի մայրը` Արմինե Բեգլարյանը:

2 ամիս էր, ինչ 21-ամյա Գևորգը զորակոչվել էր բանակ: Բարձրագույն կրթությամբ, կարմիր դիպլոմով ավարտած որդին կարևորում էր բանակային ծառայությունը, սակայն առաջին իսկ օրից բողոքում էր զորամասից ու վաշտից.

«Ասում էր` մամ, ինձ ստեղ նվաստացնում են, նեղում, ստորացնում: Չեն թողնում հաց ուտեմ, հացը շպրտում են, ասում են` գնա կեր: Տղես անընդհատ ասում էր` մամ ջան, ստեղ սաղ «սվոլըչ» են` կրտսեր սերժանտից սկսած մինչև վերևները, Մենակ գենրենալ Սամվել Կարապետյանն ա կարողանում սրանց հախից գա, հենց անունը լսում են` դողում են… »,- պատմում էր տիկին Արմինեն հուզված։ «2 ամիս ամեն օր տղայիս ծեծել են», շարունակ կրկնում էր մայրը:

Աեպտեմբերի 29-ին Գևորգը զանգում է մորը և խնդրում անպայման գալ զորամաս: Տղայի տխուր ձայնը ստիպում է Արմինեին մեծ տղայի հետ նույն օրը գիշերը Գյումրիից հասնել Արցախ: Գևորգը մորն ու եղբորը մոտենում է բավականին տխուր և ճնշված վիճակում:

«Մի 10 կգ նիհարել էր էդ մի քանի շաբաթվա մեջ, կաշին ու ոսկորն էր մնացել: Հին ու մաշված շորերով էր, առանց մայկայի: Ասեց` գողացել են սաղ: Մեկ էլ հայացքս ընկավ, որ աչքի տակը կապույտ ա: Գևորս ասեց, որ ընկել ա: Հետո շորերը փոխելու ժամանակ տեսա, որ գլխի վրա էլ վերք կա: Էս էլ ասեց, որ խրամատ փորելու ժամանակ ա վնասել: Բայց ես զգացի, որ էս ոչ ընկնելու, ոչ էլ խրամատ փոխելու բան ա: Ուզեցի զորամասի ղեկավարությանն էդ մասին գրեմ, էն էլ տղես չթողեց: Ասեց` մամ, էդպես բան չանես հանկարծ: Երեխես վախեցած էր…»,- հուզմունքը չկարողանալով զսպել՝ասում էր մայրը։

Տեսակցությունից կես ժամ հետո նրանց է մոտեցել Միրզոյան ազգանունով մեկը, որի ներկայությունը սարսափեցրել է Գևորգին: Նա տղային հրամայել է վերադառնալ վաշտ, սակայն մայրը չի թողել, շեշտելով՝ Գյումրիից չի հասել Արցախ, որ կես ժամ տեսնի որդուն: Միրզոյանը տեղի է տվել և ասել, որ շարքային Հարոյանը կարող է մնալ մինչև երեկոյան 8-ը, սակայն տեսակցությունը ձգվել է մինչև ժամը 2-ը: Սա Գևորգի վերջին հանդիպումն էր հարազատների հետ։ Մեկ օր հետո մահվան լուրն են առել։
«Ես քիչ մնացի, որ գամ Ստեփանակերտ ու իր ա սիրած ուտելիքները սարքեմ. ուզել էր երեխես…: Եկել ենք տուն, իր ա հետ մի քանի անգամ խոսել հեռախոսով, ասել եմ, որ իր ա ուզած կոտլետն եմ սարքում: Հաջորդ օրը պետք ա տանեինք, մեծ տղայիս էլ ուզզում էր տեսնել, ասելու բան ուներ, որն ինձ չէր ասում: Էն էլ ուրբաթը շաբաթից շուտ եկաց…հաջորդ օրը տղես էլ չկար»,- արտասվելով պատմեց մայրը:

«Ի՞նչ պետք ա ինքն ասեր եղբորը, ի՞նչ պետք ա դուրս գար էդ պատերի ներսից, տենց էլ անհայտ մնաց…»

Գևորգի մահվան լուրը հարազատներին զորամասը չի հայտնել. առավոտյան զանգել են տղայի հորը և ասել, որ որդուն տարել են Ստեփանակերտ` թոքի վիրահատության: Հիվանդանոցում հայտնել են, որ 7 լիտր արյուն լինելու դեպքում, Գևորգը կփրկվեր: Տիկին Արմինեն պնդում է՝ սպանելուց հետո որդուն թողել են արնաքամ լինի, նոր Շտապ օգնություն են կանչել.

«Զորամասում ասում են, որ ինքնասպան ա եղել, բայց էդ սուտ ա, ինքը չէր կարա ինքնասպան լիներ: Մարտունիի դատախազությունից էլ ասում են, որ արձակված կրակոցը 2 մետրից ա եղել…բա տղես ո՞նց կարող էր էդ հեռավորության վրա ինքն իրեն կրակել: Էնքան էլ նիհարել էր վերջին անգամ, որ էդ ծանր զենքը չէր կարողանում անգամ բռնել: Կամ եթե ուզում էր վնասել իրեն, ուրեմն ձեռքին կամ ոտքին կկրակեր, որ ազատվեր բանակից…Չէ, ես համոզված եմ՝ իմ տղուն սպանել են: Ի՞նչ պետք ա ինքն ասեր եղբորը, ի՞նչ պետք ա դուրս գար էդ պատերի ներսից, տենց էլ անհայտ մնաց: Ուրեմն մարդիկ չէին ուզում, որ տղես մի բան պատմի»,- իր մտահոգությունը կիսեց տիկին Արմինեն:

Շարքային Գևորգը տևական ժամանակ խուսափել է հարազատների մոտ որևէ մեկի անունը հնչեցնել, սակայն «լեննականցի Լուկաշի» մասին այնուամենայնիվ պատմել է: Լուկաշ Պետրոսյանը Հարոյանի վաշտի հրամանատարն է եղել, ով ամենաշատն է ճնշել ու բռնության ենթարկել Գևորգին:

«Նսեմացնում էր տղայիս, հաց ուտելիս հանգիստ չէր թողնում: 80 հոգու մեջ ասում էր՝՝ նստի, վեր կաց, նստի, վեր կաց, չէր թողնում հաց ուտի տղես: Գևորս պատմում էր, ասում էր՝ հլը մի թիքա հաց չեմ դրել բերանս, էդ Լուկաշն ասում ա՝ վեր կաց, մինչև կանգնում եմ, թե բա՝ նստի: Վերջին օրն էլ էլի կանչել ա տղուս ու ծեծել: Դեմքի ու վզի վրայի էդ թարմ հետքերն էլ դրա ապացույցն են: Էդ «սվոլոչն» էնքան ա չարչարել, երեխայի ներվերը կերել, որ Գևորս չի դիմացել, մեզ ա ասել»,- մանրամասնեց տիկին Արմինեն:

«Մենք, որ ներս մտանք, Գևորիս մարմինը մաքուր-մաքուր էր: Էն տպավորությունն էր, որ մի հատ ջուրը պահել լվացել են…»

Հատկանշական է, որ դիահերձման ժամանակ, որին մասնակցել է նաև Գևորգի հորեղբայրը` Հարություն Հարոյանը, դիակի վրա հայտնաբերվել են բռնության թարմ հետքեր: Աչքի շրջանում նոր կապտուկներ էին առաջացել, իսկ գլխի մասում` վերք էր գոյացել: Forrights-ի հետ զրույցում, Հարությունը կասկած հայտնեց, որ մինչև իրենց դիահերձարան հասնելը, Գևորգի մարմինն արդեն իսկ լվացված է եղել.

«Մենք, որ ներս մտանք, Գևորիս մարմինը մաքուր-մաքուր էր: Էն տպավորությունն էր, որ մի հատ ջուրը պահել լվացել են: Իրենք մեզ արգելեցին դիակը լուսանկարել, ասեցին՝ մենք լուսանկարները հետո կուղարկենք, բայց գիտեմ, որ օրենքով նման արգելանք չկա»,- նկատեց Հարությունը:

Հորեղբայրը իր հերթին բացառում է ինքնասպանության վարկածը: Ըստ նրա, Գևորգը կյանքով լեցուն տղա էր, ինչքան էլ զորամասում նեղացրած լինեին, նա նման քայլի երբեք չէր գնա: Հարոյանը փաստում է, որ դեպքը տեղի է ունեցել զինանոցում, այնինչ 2 ամսվա զինվորն իրավունք չուներ միայնակ գտնվել զինանոցում.

«Զինանոցը շատ լուրջ տեղ է: Զինվորը չի կարող ուղղակի գնալ, զինանոցի դուռը բացել, զենք վերցնել ու որևէ գործողություն անել: Էդ նկուղ չի, որ ով ուզի մտնի, ինչ ուզի անի»,- նկատեց Հարոյանը:

Գևորգ Հարոյանի մորեղբայրը՝ Արմեն Բեգլարյանը, ևս չի հավատում, որ Գևորգն ինքնասպան է եղել: Բեգլարյանը նշեց, որ «Մարտունի 2» զորամասն արդեն իսկ դժոխք է բոլոր զինծառայողների համար: Այնտեղ կոռումպացված համակարգ է գործում, որտեղ կարող են մի զինվորի ծնողից վերցնել գումար, որ «լավ նայեն», այնինչ այդ տարբերակված մոտեցումն էլ իր ազդեցությունն է ունենում մեկ այլ զինվորի վրա.

«Մենք չենք մտածում, որ մեր երեխուն լավ են նայում մյուս երեխու հաշվին: Մենք հասկանալով ենք անում, բայց էդ սխալ ա: Մենք մեր երեխուն տալիս ենք ծառայելու, բայց չենք հետևում, թե «աֆիցեռն» ինչ տոնով ա խոսում իր ա հետ, թե ոնց են վերաբերվում մեր երեխեքին: Չենք հետևում, դրա համար էլ հետո էդ երեխեքը կոտրված են հետ գալիս: Մեր երեխեքն իրենց համար դարձել են մսացու: Ահավոր վիճակ ա տիրում, կարող ենք ասել՝ բարդակ: Մեր ձեռքերով սարքած գաղութ է…Սա միայն իմ ցավը չի, սա ազգային ցավ ա ու այնպես պետք ա անենք, որ Գևորգս սպանված վերջին տղան լինի»,- Forrights-ի հետ զրույցում հայտարարեց Բեգլայանը:

Դեպքի առթիվ մեղադրանք է առաջադրվել 3 անձի, որից երկուսն այս պահին ձերբակալված են

Դեպքի առթիվ, դեռևս հոկտեմբերի 1-ին, առաջին կայազորային քննչական բաժնում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է քրեական գործ (Սպառնալիքի, դաժան վերաբերմունքի կամ անձնական արժանապատվությունը պարբերաբար նվաստացնելու ճանապարհով անձին անուղղակի դիտավորությամբ կամ անզգուշությամբ ինքնասպանության կամ ինքնասպանության փորձի հասցնել):

Հարազատների բարձրաձրած բողոքը, որ Գևորգին սպանել են, սակայն որակավորել որպես ինքնասպանություն, հանրության շրջանում մեջ արձագանք գտավ: Արցախի հանրապետության Պաշտպանության նախարարությունը հոկտեմբերի 12-ին շտապ հայտարարություն տարածեց, փորձելով վերջ դնել տարատեսակ խոսակցություններին, մասնավորապես նշելով՝ «նախնական և անհետաձգելի գործողությունների արդյունքները բավարար հիմքեր են տվել ենթադրելու, որ Գ. Հ.-ն մահացել է իր իսկ գործողությունների արդյունքում»:

Հայտարարության մեջ ասվում էր, որ դեպքի առթիվ մեղադրանք է առաջադրվել 3 անձի, որից երկուսն այս պահին ձերբակալված են.

«Նախաքննությամբ պարզվել է, որ դեպքի նախորդ օրերին, նույն վաշտի զինծառայողներ՝ կրտսեր սերժանտ Մ. Չ.-ի և շարքային Գ. Հ.-ի միջև տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում, Մ. Չ.-ն բռնություն է գործադրել և կոպիտ հայհոյանք հնչեցրել Գ. Հ.-ի հասցեին: Վիճաբանությանը միջամտել է նույն վաշտի ժամկետային զինծառայող, կրտսեր սերժանտ Դ. Ս.-ն և մեկ անգամ հարվածել Գ. Հ.-ին: Վաշտի հրամանատար, կապիտան Լ. Պ.-ն, տեղյակ լինելով վերոնշյալ դեպքի մասին, թաքցրել է դեպքը, իսկ դեպքի նախորդ օրը՝ երեկոյան՝ քուն հրամանից հետո, իր աշխատասենյակում նախատել, դիտողություն է արել Գ. Հ.-ին, ստորացուցիչ հայհոյանք հնչեցրել նրա հասցեին»,- մանրամասնում է Պաշտպանության նախարարությունը:

Ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա հոկտեբերի 2-ին ձերբակալվել է սերժանտ Մ. Չ-ն, հոկտեմբերի 4-ին՝ վաշտի հրամանատար Լ. Պ-ն, իսկ 5 օր անց մեղադրանք է առաջադրվել Դ.Ս-ին, սակայն նրա նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել զորամասի հրամանատարության հսկողության հանձնելը:

շարունակությունն՝այստեղ