Արգամիչը մոտենում է իր «փայ» ջեքփոթին…

Քաղաքական  իշաոտնուկ 

100 մեծատոհմիկները հավաքվեցին Կառավարական տանը: Հավաքույթը յուր բնույթով հեղափոխիչ էր, այս մասին քիչ հետո: Այժմ պարզաբանենք, որ յուրյանց բնույթով, առհասարակ, տարբեր են մեծատոհմիկները, այսինքն՝ նրանք, ում ձեռքերում են (երբեմն էլ թևատակին են) մեր հանքերը, անտառները և լճերը, ներկրումները, առհասարակ մեր բերքը, բարիքը, եղանակը, վաճառատները, ասֆալտը, դրամաշնորհները, խաղատները:

է, էլ ի՞նչ մնաց, մնացածը`պետական են, այսինքն` իմն են և ձերն են, մի խոսքով` մերն են` ա) տրոլեյբուսները, բ) ծննդաբերելու իրավունքը, գ) 4-րդ «բ» դասարանների կավիճը, գ) պուլպուլակի ջուրը, դ) նախընտրական խոստումները, հա մեկ էլ ՀՀԿ- տատիկն ու ՀՀՇ-ի Գեւորիկը:
Լավ վարչապետը, անկասկած, բարի նպատակով էր նրանց հավաքել Կառավարական տանը: Հավաքել էր և հայտարարել, որ «ղայիմ կացեք», ես Սարգսյան Տիկոն չեմ` օֆշորային անկապ խաղերով, ես ձեզնից մեկն եմ, ձեր արյունն եմ և ոսկորը, մեր սրտերը խփում են նույն նվագի տակ... Ու քանի որ Արգամիչը գործի մարդ է, և ոչ քաղաքական ճամարտախոս, խոսքը կռում ու կոփում է գործով, այլևս երկրիս հաստաքսակները շքեղության հարկ չեն մուծելու, ժողովրդին զույգ ոտքերով և թաթերով հեծնողը ինչ է, հա՞րկ պիտի մուծի, չէ՞ որ շքեղության հարկը օլիգարխի համար նույնն է, ինչ քյասիբության հարկը բոմժի համար: Այսինքն, եթե ջիպից, դղյակից և ոսկերիզ թաշկինակից շքեղության հարկ ենք գանձում, եկեք հնամաշ կոշիկներից, փինաչու կրպակից և թեկուզ սեկընդհենդային խալաթից քյասիբության հարկ գանձենք:
Մի խոսքով, Հովիկ Աբրահամյանի վարչապետությամբ ՀՀ-ում հաստատվում է նոր քաղաքատնտեսական օրակարգ, ազնիվ ու օլիգարխիկ: Եվ այն ազնվորեն հաստատեց, որ ՀՀ կառավարությունը կազմավորված են տնտեսական-քաղաքական խոշոր «շնաձկներից», ուր դելֆիններն այդտեղ «կուտ չեն ուտում»: Ընդ որում` նրանք այսուհետև գործելու են լիովին անկաշկանդ և ամբողջովին սանձարձակ:

Այստեղ մի առաջարկ Արգամիչին. կառավարական նախաձեռնությամբ դիմել Սահմանադրական դատարան և փոխել ՀՀ Սահմանադրության 2-րդ կետը, որով միամտորեն հայտարարվում է, թե ՀՀ-ում ժողովուրդն է իշխանության տերը: Այսինքն, էդ ինչպե՞ս երևանցի փինաչին, սահմանամերձ գյուղի բնակիչը, գյումրեցի գործազուրկն ու վերնիսաժում օրը մաշող նկարիչը երկրի իշխաններն են, պատգամավորներն ու հաստաքսակները նրանց ծառա՞ն: Կարծես նման չէ, շատ է անբնական, մնում է այսպիսով փոխել ծաղրուծանակային 2-րդ կետը և սահմանել, որ ՀՀ-ում իշխանությունը պատկանում է օլիգարխիային: Եվ վե'րջ:
Ամեն դեպքում կեցցե Արգամիչը, իր նախորդի պես տեղին-անտեղի չի ժպտում և չի խոսում ինչ-որ հանելուկային տնտեսական աճից: Նա գործում է, մականունակիրներին դարձնում է երկրի տերը արդեն Կառավարական տան մակարդակով: Արգամիչը լավ գիտի, որ հայն ընդվզում է, երբ դանակը հասնում է ոսկորին: Դանակը դեռ կեսճանապարհին է, հետևապես դեռ կարելի է և անհրաժեշտ է պետությունը դարձնել բիզնես նախագիծ... Հետո կարելի է շալակել վերցրածը, և փախչել, իհարկե կեսգիշերին, իրար հրմշտելով և ձեռքի հետ կրակելով միմյանց վրա:

Գժի թուղթը մեզ փարոս, կամ երբ մածունը սև ի…

Յուրաքանչյուր ՀՀ ոչ օլիգարխ և ոչ վերնադասային քաղաքացու գժի թուղթ է պետք: Գոնե դա կդնենք ծոցագրպաններս, կմտածենք, որ մենք անմեղսունակ ենք և վերնադասի, այս պարագայում Արգամիչի ապերկոտներին կդիմակայենք թեթև սրտով: Ի դեպ, վերջերս (նրա մանկության և պատանեկության վառ դեպքերը հիշելիս) պարզեցի մի խիստ խրատական պատմություն. դեռևս 80-ականներին Արգամիչը մաճառ էր քաշում և հասցնում էր Բ քաղաքը: Նրան քաղաքում հետաքրքրում էր ընդամենը մի բան. փայտաշեն մի կրպակ, ուր մաճառը կվաճառեր: Բայց քանի որ մաճառի վաճառքը արգելված էր, նա Յուվայի պատանի Կարոյի ընկերակցությամբ խմում էր մաճառը, մարմանդ գինովնում, ու խրատում էր Կարո Կ.-ին,ու ասում. «Եթե ես քեզ ասես եմ, որ մածունը սև ի, դու պտի համաձայնվես, թե չէ մորթես եմ»:
Հիմա հասկացաք, որ սևն սպիտակի, կարմիրը կապույտի, վերջապես կանաչը երկնագույնի տեղ «սաղացնելը» Արգամիչի հոգում ձևավորվել է առաջին առևտրային գործարքների հետ: Հիմա նա Կառավարական տան ժամացույցի զանգերի ներքո հայտարարում է, որ աջակցելու է փոքր և միջին բիզնեսի զարգացմանը և որպես ասվածի վառ առհավատչյա Արտաշատում բացվում է «Արտաշատ-մոլ» սուպերմարկետը: Չար լեզուներն ասում , որ Արգամիչը դրա հետ որևէ կապ չունի: Այսինքն, ունի այնքանով, որքանով որ այն Արգամ 2-րդի սեփականությունն է: (Գլխի ընկաք, թե ով է Արգամ 2-րդը, այո, Արգամ Առաջինի թոռն է, Հովիկ Արգամիչի որդին է, խոշոր սեփականատեր է և կատաղի հայրենասեր...):
Այնպես որ, փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացումը ՀՀ-ում նշանակում է մինի մարկետների և այլևայլ կրպակների ոչնչացում, արտագաղթի ուռճացում, օլիգարխիայի վայրենացում և այլն:
Նմանապես երբ Արգամիչը (այսինքն` Հովիկ 1-ինը) հրովարտակում է հավասար պայմաններ խոշոր հարկատուների միջև, սա պետք է, իհարկե, հասկանալ մածնի սևության փիլիսոփայությամբ, այսինքն` էսպես. Յուվեցի Կարոյի փեսան կրակում է օրը ցերեկով վերնիսաժում, նրան կհետևի, օրինակ, Շմայսի թիկնապահի ահաբեկչական ակցիան ԱԺ բուֆետում, երբ վերջինս կկրակի Փոստանջյանի ուղղությամբ, սակայն ծանր վնասվածքներ կհասցնի հավաքարար Մարուսին, խոհարար Վրթանեսին և խոհանոցի գլխավոր շերեփին:

Ազգային ժողովը, խաշի սեղանն ու սեմուշկեն

Ի դեպ, երախտապարտ եմ կարոյափեսային, նրա հերոսական արարքը մայրաքաղաքի ամենաբանուկ հատվածում առիթ տվեց ուշի ուշով հիանալու Կ. Կ.-ի դեմքով: Հիշեցնեմ, որ ըստ հոգեվերլուծաբանների` մարդու դեմքը շատ բան է պատմում ոչ միայն նրա տիրոջ էության, այլև թաքնված ցանկությունների մասին: Խուճապահար խոստովանում եմ` մինչ օրս երկրի ձեւախեղման խորհրդանշանը ինձ համար տիար Առաքելի դիմապատկերն էր: Ուշադիր հետևեք և կհամոզվեք, որ նա իր գլխիվայր արարքներում միանգամայն անմեղ է, կասեի անգամ` իմաստուն, զի նրա համար Ազգային ժողովը, խաշի սեղանն ու երեք բուռ սեմուշկեն մի հաշիվ են, մարդը ինչ մտածում է, անմիջապես բարձրաձայնում է, ընդ որում` մանկամիտ երջանկությամբ չի թաքցնում, որ իր համար խորհրդարանը կայֆի տեղ ա…
Սակայն Յուվեցի Կարոյի բարգավաճ դիմապատկերը ուսումնասիրելով հասկացա, որ նրա համեմատությամբ տիար Շմայսը ուղղակի հոգևոր երաժշտության երգչախմբի գլխավոր մենակատարն է:
Մի խոսքով, եթե տիար Շմայսը սրտի խորքում երազում է արտոնագիր ձեռք բերել և օրենքի օրհնությամբ նախշել հմընին (ասում են` հովիկյան կառավարությունը պատրաստվում է նոր օրինագիծ խցկել ԱԺ և հաստատել օրենք հետևյալ բովանդակությամբ. «ՀՀ օրենքը խորհրդարանում ուշունց տալու, քֆուր կապելու և ընդդիմադիրներին զխկելու մասին»), ապա մեծն Յուվեցու երազանքն է մի օր խլել տիար Աղաբաբյանի ձեռքից «Հրազդան» մարզադաշտը և այնտեղ կազմակերպել ժողովրդական զվարճանքներ, որի ժամանակ հաղթողին կտրվի «Վարչապետի մեծ կոնֆետի» մրցանակը: Խաղի պայմանը հետևյալն է. գյուղացին ամենաշատը կհիշի (իհարկե բերանացի) տիարք Հովիկի և Կարոյի հայրենասիրական մտքերը և դրանք կներկայացնի օրհներգի տեսքով, կարժանանա գավաթին, մեջը լիքը խաղողի թուփ:

Ի շրջանս յուր...

Մի խոսքով, երկիրը ձեռքից գնում է և թվում էր օրեր առաջ, որ համազգային աղետ (համատեղությամբ` ՀՀ վարչապետ) Տիգրան Ս.-ից ավելի մեծ որոգայթ չի կարող կապվել մեր դարդիման ջանին: Կապվեց Արգամիչյան կառավարության տեսքով պարզ է, չէ ՞ օլիագարխիան «տժժալու» է մի այլ ձեւով…
Ինչ երանելի ժամանակներ կապրենք մենք, Լիմինդրովիչը կհայտնվի հրաձգարանում, տիար Հովիկը` Բուրաստանի կոնյակի գործարանում, տիար Ծաղիկը, հասկանալի է, կհանգրվանի ծաղկի կրպակում և այսպես շարունակ: Դե իհարկե շատերն էլ մի քանի տարով իրենց հանգիստը
կկազմակերպեն «Սոչի-Սանատորիաներում»:

Հարգանքով և լիահույս` Ձեր Վռամշապուհ ՍԵԹՅԱՆ