Ցեմենտ ներկրող ընկերությունները մտավախություն ունեն
Հարգելի պրն վարչապետ,
Ես՝ ցեմենտ ներմուծող <<ՆԱՄԵ>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն Սուրեն Հարությունյանս, և ցեմենտ ներմուծող գործընկերներս, հանդիսանալով Ձեր քաղաքական համախոհները, ցավում ենք, որ տեսնում ենք նմանություններ ներկայիս և նախորդ կառավարությունների գործելաոճերի միջև: Այս նամակը լի է ակնկալիքով, որ Ձեր կողմից ուշադրություն կդարձվի ներքոնշյալ խնդրին և կտրվեն համապատասխան ցուցումներ այն շտկելու նպատակով:
Մասնավորապես՝ խոսքը ցեմենտի ներմուծման համար՝ որպես սակագնային կարգավորման գործիք, այսպես կոչված հսկիչ գների մեխանիզմների կիրառման մասին է, որի վերաբերյալ տնտեսվարողներն ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա բազմաթիվ վերապահումներ ունեն:
Տնտեսվարողներին մտահոգվելու տեղիք է տվել օրերս <<Ազատություն>> ռադիոկայանի եթերում հեռարձակվող <<Ֆեյսբուքյան ասուլիս>> հաղորդաշարի ժամանակ ՊԵԿ նախագահ Դավիթ Անանյանի հայտարարությունը հսկիչ գների կիրառումը շարունակելու վերաբերյալ:
Մասնավորապես՝ օգտատիրոջ հարցին, թե ինչու է ցեմենտ ներմուծողների համար շուկայում սահմանված մեկ տոննայի համար 100 դոլլար հսկիչ գինը բարձրացվում մինչև 300 դոլար, երբ ցեմենտի մանրածախի գինը ՀՀ տարածքում 100 դոլար է, Անանյանը պատասխանել է, թե դա արվում է ներքին արտադրողների շահերը պաշտպանելու համար, հակառակ դեպքում՝ իրանական ցեմենտի` շուկա ներմուծման դեպքում տեղական արտադրողները մրցունակ չեն լինի: Ավելին՝ վերջինս իր ֆեյսբուքյան էջում ուղղակի տեղադրել է. << Հսկիչ գնի բարձրացումը պայմանավորված է հայրենական արտադրող ընկերությունների համար մրցակցային հավասարություն ապահովելու հետ, քանի որ նրանք գործում են իրենց տեխնիկական կարողությունների մոտ 30 տոկոսի շրջանակներում և ներմուծողների համեմատ գտնվում էին տնտեսական խտրական իրավիճակում>>:
Ստացվում է, որ այսպես կոչված հսկիչ գների կիրառման ճանապարհով ՊԵԿ-ը իրականացնում է սակագնային կարգավորում: Սակայն մի պահ հիշենք, թե հսկիչ գների կիրառման մեխանիզմն ինչ է իրենից ներկայացնում:
Համաձայն ԵՏՄ մաքսային օրենսգրքի հսկիչ գները կիրառվում են այն դեպքում, երբ անհնար է իրականացնել ապրանքների մաքսազերծում գործարքի գնի մեթոդով, և հսկիչ գինը ընդամենը մաքսազերծում իրականացնելու համար մեթոդ է, որը ստիպում է տնտեսվարողներին իրենց ապագա հարկերի մեծ մասը վճարել մաքսային սահմանին, այսինքն՝ պարտադրվում է, որ տնտեսվարողը մաքսազերծի ապրանքը մանրածախի գնով: Իսկ նույն գործող օրենսդրության համաձայն սակագնային կարգավորման մեխանիզմների շարքին են դասվում մաքսատուրքերը, դեմպինգային հարկերը և նմանատիպ գոծիքները: Նշված գործիքների կիրառմամբ է, որ ամբողջ աշխարհում իրականացվում է տեղական արտադրողների շահերի պաշտպանությունը:
Նշվածի հիմքում դրված է մի պարզ բանաձև՝ այս կամ այն ոլորտի, կամ տնտեսվարողի շահերը այս կամ այն հարևան երկրի մրցակիցներից պաշտպանելու հարցը չպետք է որոշի ՊԵԿ-ը, այլ՝ ազգային ժողովը: Այսինքն՝ հսկիչ գների կիրառումը գործիքակազմ է, որը լիարժեք գտնվում է ՊԵԿ-ի ձեռքերում, իսկ ՊԵԿ-ը այն մարմինը չէ որ կարող է ճիշտ գնահատել վերը թվարկված հարցերի հանրային կարևորությունը և լիարժեք պատկերացնել այդ որոշումների բոլոր արտաքին քաղաքական հետևանքները: Հենց դրա պատճառով է, որ սակագնային կարգավորման գործիքակազմում, այն է՝ մաքսատուրքերի և/կամ դեմպինգային հարկերի թվին չեն դասվում հսկիչ գների կիրառումը: Այսինքն՝ նշված փոփոխությունները իրականացվում են օրենսդրական միջամտություններով, հետևաբար և ազգային ժողովի կողմից:
Բոլորս գիտենք, որ նախկին իշխանությունների կողմից հսկիչ գինը դարձել էր ընտրյալների մենաշնորհները ուժեղացնելու հզոր լծակ:
Եթե գյուղմթերքի գները չբարձրացնելու և գյուղացու շահերը պաշտպանելու համար նախկինում պետությունը գործարարին թույլ էր տալիս ԱՁ-ներ բացել ու գործել անօրինական դաշտում, որը բացահայտվեց և դատապարտվեց, նույն սկզբունքը վերաբերում է ոչ սակագնային կարգավորման գործիքը որպես սակագնային արգելապատնեշ օգտագործելու խնդրին:
Ներկայիս ՊԵԿ նախագահը իր առաջին ելույթներից մեկում, քննադատելով ԱՁ-ների <<դաբրոյի>> հարցը հայտարարեց օրենքի գերակայությունը, և այսօր մեր կարծիքով նա կրկնում է նույն սխալը ինչ արվել էր ցանցային սուպերմարկետներին գյուղմթերքի վաճառքի ծավալները ԱՁ-ներով քողարկելու <<դաբրոյի>> ժամանակ, այն է, անշուշտ, հետապնդելով բարի և ազգանվեր նպատակ, դիմում է անօրեն քայլի:
Կրկնում եմ՝ ցանկացած երկրից ցանկացած ապրանքատեսակի մասով հայրենական արտադրողի շահերի պաշտպանությունը կարող է իրականացվել միայն մաքսատուրքերի, դեմպինգային հարկերի և նմանատիպ գործիքների միջոցով, որոնց փոփոխությունը բացառապես ԱԺ-ի գործառույթն է: Կիրառելով հսկիչ գների միջոցով սակագնային կարգավորում՝ այսօրվա կառավարությունը նույն շարքում է կանգնում նախկինի հետ, որը տվել էր ԱՁ-ների <<դաբրոն>>:
Ցեմենտ ներկրող կազմակերպությունները մտավախություն ունեն, որ այս խնդրի վերաբերյալ Դուք և Ձեր քաղաքական թիմը պարզապես անտեղյակ եք, կամ էլ հարցն այլ կերպ է մատուցվում Ձեզ:
Սա բոլորովին չի համապատասխանում իրապես իրավական պետություն ստեղծելու քաղաքականությանը, որը որդեգրել եք Դուք: Մեր ձայնը բարձրացնելով՝ ցանկանում ենք վստահ լինել, որ մեր երկրի կայացման համար որդեգրված սկզբունքները կիրականացվեն օրինականության մթնոլորտում:
<<ՆԱՄԵ>> ՍՊԸ-ի տնօրեն՝
Սուրեն Հարությունյան
