Եթե Քիմ Քարդաշյանը Հայաստանում ամուսին ունենար, նա սպառնալիքի տակ կլիներ․ The Daily Beast

Փոքր հայ աղջիկներին իրենց տանը ծնողները վերաբերվում են որպես արքայադստեր, բայց ամուսնությունից հետո նրանց կյանքը ենթարկվում է դրամատիկ փոփոխության: Չարաշահող ամուսինները և սկեսուրները երիտասարդ լեդիներին վերածում են տնային ծառաների՝ նրանց ստիպելով կատարել ցանկացած տեսակի կեղտոտ գործ և հաճախ արգելելով առանց թույլտվության տնից դուրս գալ: Որ դա դարեր շարունակ Հայաստանում եղել է կարգ՝ զարմանալի չէ: Որ այն դեռ համարվում է կարգ շատ հայերի շրջանում՝ իրենց երկրում և Ռուսաստանում, դա է սարսափելի։ Այս մասին գրում է The Daily Beast պարբերականը:

Կանայք շատ հազվադեպ են բարձրաձայնում իրենց խնդիրների մասին: Վերջերս հարուցված երկու դատական գործեր ընտանեկան բռնության վերաբերյալ, թվում է, փոխում են հասարակական տրամադրությունը:

Այդ թեման տաբու է եղել տեղական մեդիայի համար: Եթե չլինեն կանանց պաշտպանող հայկական տեղական խմբերը, Հայաստանում ոչ ոք զոհերի, բռնությունների մասին լսած չէր լինի:

23-ամյա Մարիամ Գևորգյանը, ով 10 ամիս շարունակ Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքի իրենց տանը ծեծվել և տանջանքների է ենթարկվել ամուսնու և սկեսրոջ կողմից, առաջին հայ կինն էր որ պատրատ էր դատի տալ և հանրությանը ներկայացնել իր հետ կատարվածը: Սկեսուրը կոտրել էր Գևորգյանի քիթը, մարմնի մեջ խրել պատառաքաղ և արդուկով վառել նրա մաշկը: Երևան վերադառնալուց հետո նրա ընտանիքը չէր ճանաչում նրան՝ նրա ատամները բացակայում էին, մազերը գզգզված էին, մարմինը՝ ծածկված այտուցներով: Մարիամի խոսքերով՝ իր սկեսուրը չէր բավարարվում՝ մինչև որ արյուն չտեսներ:

Գևորգյանը դատի է տալիս, և հայ քննիչները ռուսների հետ համատեղ բերման են ենթարկում ամուսնուն և սկեսրոջը: Բայց հայ քննիչը որոշում է ձերբակալությունից ազատ արձակել ամուսնուն՝ Զիրոյանին, նույնիսկ դատից առաջ: Սկեսուրը՝ Հայկանուշ Միքայելյանը, դատապարտվում է չորս տարվա ազատազրկման:

Հայաստանում մարդու իրավունքների պաշտպանները հաճախ բողոքում են, որ իրավապահ մարմինները դժկամությամբ են ամուսիններին դատապարտում, որը ապացուցում է մեկ այլ տխուր դեպք:

Սարգիս Հակոբյանը իրենց ամուսնության մի քանի տարիների ընթացքում ծեծում է կնոջը՝ Հասմիկ Խաչատրյանին: Կինը լուռ տառապում էր՝ վախենալով, որ եթե բաժանվի, ամուսինը նրանից կվերցնի երկու երեխաներին:

Երկու տարի անց, կինը փախչելով Հակոբյանից, ենթարկվում է բժշկական հետազոտության և դատի է տալիս ամուսնուն: Բայց պարզվում է՝ նրա սկեսուրը պաշտոնյաների բախտը գուշակող հայտնի բախտագուշակ է, և նա իր կապերը օգտագործելով՝ չի թողնում, որ իր որդուն դատեն:

Հայաստանում կանանց իրավունքների պաշտպան ՀԿ-ների փորձագետները նշում են, որ ընտանեկան բռնության որոշ դեպքեր կապված են սկեսուրների հետ, ովքեր մի ժամանակ իրենց ծնողների համար եղել են փոքրիկ արքայադուստրեր, բայց փոխակերպվում են հրեշների և օժանդակում իրենց որդիների բռնություններին:

Անցած տարի յոթ կին է սպանվել իրենց ամուսինների կողմից: Այս տարի Երևանի «Կանանց ռեսուրս» կենտրոնը գրանցել է սպանության 5 դեպք:

«Այժմ զոհերը գիտեն մեր մասին»,- ասում է կենտրոնի տնօրեն Լարա Ահարոնյանը The Daily Beast-ին: «Երեկ բռնության և սեռական հարձակման 4 զոհ կին եկել էին մեր կենտրոն, որոշ մասը՝ երեխաների հետ»:

Գոնե կանայք հիմա գիտեն՝ որտեղ զանգահարել և փախչել: Առաջին ապաստարանը, որ կենտրոնը կառուցեց կանանց բռնակալ ամուսիններից պաշտպանելու համար, երբեք դատարկ չէր մնում: Հասարակական կարծիքը փոխել ցանկացող ակտիվիստները իրենց ջանքերը միացրել են. յոթ մարդուց կազմված իրավական խումբ հիմնադրել են կոալիցիա՝ կանանց նկատմամբ բռնությունը կանգնեցնելու նպատակով:

«Մեր նպատակն է հայ կանանց ուժ տալ, սովորեցնել նրանց իրենց իրավունքները: Զայրացնող է, որ դեռևս օրենք չկա ընտանեկան բռնության մասին՝ պատգամավորների 90 տոկոսը տղամարդիկ են»,- ասում է Մաթոսյանը: «Բայց մենք մեծ առաջընթաց ենք ապրել. եթե նախկինում այս խնդրի շուրջ ոչ ոք չէր խոսում, ապա այժմ ամսական մենք կատարում ենք մինչև 50 հրապարակումներ ընտանեկան բռնության մասին»:

Քիմ Քարդաշյանի նկատմամբ իրենց տածած ողջ սիրով հանդերձ՝ հայ տղամարդկանց մեծամասնությունը թույլ չի տա իրենց սեփական կանանց դառնալ մոդելներ և աշխարհին ցույց տալ իրենց բարեմասնությունները:

«Իմ ամուսինը ինձ թույլ չէր տա այսպես նկարվել»,- ասում է տեղական լրագրող Սառա Խոջոյանը The Daily Beast-ին: «Ես երջանիկ եմ, որ ես ազատ եմ՝ որոշելու երբ գնալ աշխատանքի և ում հետ հանդիպել: Իմ ընկերուհիներից շատերը չեն կարող հագնել իրենց սիրելի շորերը կամ տնից դուրս գալ՝ երբ ցանկանան՝ առանց իրենց ամուսնու համաձայնության»,- ավելացնում է Խոջոյանը:

Օրինական պատկերը կփոխվի, երբ խորհրդարանը օրենք ընդունի ընտանեկան բռնության մասին: Պատգամավոր Ալեքսանդր Արզումանյանը The Daily Beast-ին հայտնել է, որ այն շատ մոտ է ընդունվելուն և կարող է ընդունվել նույնիսկ այս տարի:

Եթե Հայաստանը այդ օրենքը ընդունի, առաջ կանցնի Ռուսաստանից, որտեղ յուրաքանչյուր չորս ընտանիքից մեկը ենթարկվում է ընտանեկան բռնության, և մոտավորապես 14.000 կին ամեն տարի մահանում է իրենց ամուսինների կամ ընտանիքի այլ անդամների ձեռքով:

Վավերագրական լուսանկարիչ Անահիտ Հայրապետյանը, երեք տարի շրջելով ամբողջ Հայաստանով, նկարել է ծեծված և սպանված կանանց: Նա իր նախագիծը անվանել է «Արքայադուստրից ստրուկ»: Դա առաջին անգամ էր, որ Հայաստանը ներկայացվում էր կանանց նկատմամբ բռնությունների վիզուալ վկայությամբ՝ կանանց, ովքեր միշտ կմնան փոքրիկ արքայադուստրեր իրենց ծնողների սրտում:

Աղբյուրը ` 1in.am