Գյումրիի ողբերգության հարցականներն ու իրավական բացթողումները.

«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Հունվարի 12-ին Գյումրի քաղաքում տեղի ունեցած ողբերգական դեպքից անցել է 3 օր, և մինչ օրս այս չարաբաստիկ սպանությունից մի շարք հանգամանքներ այդպես էլ անհասկանալի են մնում հասարակության համար:

Հիշեցնենք, որ նշված օրը Գյումրիում տեղակայված ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի ժամկետային զինծառայող Վալերի Պերմյակովը մտել էր Մյասնիկյան փողոցի թիվ 188 տուն և Ավետիսյան ընտանիքի 6 անդամներին քնած վիճակում գնդակահարել: Ամուսիններ 1961 թ. ծնված Սերյոժա և 1959 թ. ծնված Հասմիկ Ավետիսյանները, դուստրը՝ 1979 թ. ծնված Աիդա Ավետիսյանը, որդին՝ 1981 թ. ծնված Արմեն Ավետիսյանը, նրա կինը՝ 1990 թ. ծնված Արաքսյա Պողոսյանը և նրանց դուստրը` 2,5-ամյա Հասմիկ Ավետիսյանը տեղում մահացել էին: Իսկ ընտանիքի 7-րդ անդամի` 1-ամյա Սերյոժա Ավետիսյանի կյանքի համար բժիշկները դեռ պայքարում են:

Ինչո՞ւ հենց Ավետիսյանների բնակարան

Ըստ պաշտոնական տեղեկության՝ դեպքը տեղի է ունեցել երեկոյան ժամը 03:00-ի սահմաններում, իսկ թաղամասում աղմուկը բարձրացել է առավոտյան ժամը 10:00-ի սահմաններում: «Ժողովուրդ»-ին լուրեր հասան այն մասին, որ հարևանն է առավոտյան մտել Ավետիսյանների բնակարան և տեսել նրանց անշնչացած մարմինները: Անմիջապես զանգահարել է շտապօգնություն և հայտնել, թե հարևանի ընտանիքը գազի արտահոսքից թունավորվել է: Մի փոքր անց շտապօգնության բժիշկներն են պարզել, որ ոչ թե գազից են թունավորվել Ավետիսյանները, այլ գնդակահարվել են քնած ժամանակ:

Ինչպե՞ս է Վալերին ներխուժել Ավետիսյանների բնակարան: Ըստ լուրերի՝ բնակարանի դռան մոտ եղել է միայն տանտիրուհու դին, որն էլ հիմք է տալիս մտածելու, թե նա է զինվորականի առաջ բացել դուռը: Պարզվում է՝ գյումրեցիները գիտեին, որ Ավետիսյանները տան բակի դարպասները փակելու սովորություն չեն ունեցել:

Ռուս զինվորականը ցուցմունք է տվել՝ հայտնելով, որ փախուստի է դիմել զորամասից, քանի որ չի ցանկացել ծառայել: Ճանապարհին Պերմյակովը ներխուժել է Ավետիսյանների տուն՝ իբրև թե ջուր խմելու: Երբ ընտանիքի անդամները տեսել են իրեն, վախեցել է, որ իր մասին կպատմեն զորամասի ղեկավարությանը, դրա համար նրանց սպանել է:

Տեղեկացնենք, որ ռուսական ռազմաբազայից մինչև Ավետիսյանների բնակարան 5 կմ է, մոտ 1 ժամ է հարկավոր ոտքով այնտեղ հասնելու համար: Ավելին՝ մինչ սպանվածների բնակարանը մի շարք նմանատիպ բնակարաններ ու խանութներ կան, որտեղից ռուս զինվորականը կարող էր ջուր խնդրել և հագեցնել ծարավը: Բացի այդ՝ Մյասնիկյան փողոցի թիվ 188 տան բակում՝ դարպասներից ներս, երկու առանձնատուն կա, սակայն ռուս զինվորականը շրջանցել է նշված հասցեի առաջին, աջ կողմում գտնվող տունը և 30 մետր քայլել է դեպի խորք, որպեսզի հենց Ավետիսյանների ընտանիքից ջուր խնդրի: Բայց արդյունքում անհասկանալի հանգամանքներում սպանել է մեծից փոքր բոլորին:

Զենքը «լռվե՞լ» է

Բազում հարցականներ է հարուցում ռուս զինվորի պահվածքը: Մասնավորապես ինչո՞ւ է սպանության կասկածանքով ձերբակալված ռուս զինվորն իրեն ամրակցված ինքնաձիգով սպանել տան անդամներին, ապա զենքը, զինվորական համազգեստն ու կոշիկները թողել սպանվածների բնակարանում: Եթե սպանության մեջ կասկածվողը նպատակ է ունեցել փախչելու և հատելու հայ-թուրքական սահմանը, զենքը նրան պետք կգար: Ի վերջո, զինվորականի մոտ եղել է երկու լիցքավորված պահունակ, որոնցից մեկով նա սպանել է տան անդամներին, իսկ մյուսը ամբողջությամբ լիցքավորված է եղել և չի օգտագործվել: Ըստ տեղեկությունների՝ կրակոցների ժամանակ զենքը «լռվել» է, և դա է եղել պատճառը , որ նա զենքը թողել է դեպքի վայրում: Սակայն այս վարկածն այնքան էլ հավատարժան չէ, քանի որ զինվորականի համար «լռված» զենքը քանդելն ու նորից հավաքելը խնդիր չէ, հատկապես եթե սեփական անվտանգությունը պետք է ապահովեր:

Իրավական խայտառակություն

Պետք է արձանագրել, որ Գյումրիում տեղի ունեցած սպանությունն ու դրան հետևած օպերատիվ աշխատանքներն ամանորյա կերուխումի խումհարի մեջ գտնվող իրավապահ համակարգի (ե՛ւ հայրենի, ե՛ւ ռուսական) անգործության հետևանք էր: Պարզվում է՝ գիշերը՝ ժամը 01-ի սահմաններում, Վալերի Պերմյակովը ռուսական 102-րդ ռազմաբազայում ծառայակիցների հետ վիճել է ու զինված փախել զորամասից: Մոտ երկու ժամ անց կատարել է զազրելի ոճրագործությունը: և ռուս սահմանապահները միայն լուսադեմին՝ 06-07-ի սահմաններում են ահազանգել ՀՀ ոստիկանությանը՝ հայտնելով, որ զինված զինվոր է փախել: Այսինքն՝ եթե փախուստից րոպեներ անց կամ նույնիսկ մեկ ժամ անց ռուսական ռազմաբազայից փախուստի մասին հայտնեին ՀՀ ոստիկանությանը, գուցե հնարավոր լիներ կանխել մի ընտանիքի բնաջնջումը: Արդյունքում՝ զինվորական «չէպէ»-ն թաքցնելը մի ընտանիքի կյանք արժեցավ: Թեև մյուս կողմից էլ, եթե ՀՀ ոստիկանությունը, ԱԱԾ-ն և ուժային մյուս կառույցները զգոն լինեին, կարող էին օպերատիվ տվյալներ հավաքել զինված զինվորի փախուստի մասին ու գոնե բնակիչներին հայտարարությամբ զգուշացնեին, որ զինված զինվոր է շրջում տարածքում:

Ձախողված օպերացիա

Բայց սա միակ բացը չէ: Նկատենք, որ ռուս զինվորին որոնելու ընթացքում ՀՀ ուժային կառույցների ներկայացուցիչներին ուղեկցում էին նաև ռուս սահմանապահները: Մինչդեռ ՀՀ իրավապահները պետք է ի սկզբանե արգելեին ռուսական ռազմաբազայից մուտքուելքը, որպեսզի հնարավոր լիներ իրականում գտնել փախուստի դիմած զինվորին: ինչո՞ւ էին ռուսները մասնակցում ՀՀ իրավապահների օպերատիվ որոնողական աշխատանքներին. «Ժողովուրդ»-ը այս տարրական հարցի պատասխանը փորձեց պարզել ՀՀ ոստիկանությունից, սակայն մեզ հորդորեցին դեպքի հետ կապված բոլորը հարցերը պարզել նախաքննող մարմնից՝ ի դեմս ՀՀ քննչական կոմիտեի: Մեզ հետ զրույցում ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահի խորհրդական Սոնա Տռուզյանն էլ վստահեցրեց, որ քննչական կոմիտեն օպերատիվ աշխատանքներ իրականացնելու լիազորություն չունի: Այսպիսով՝ միջգերատեսչական «խանդի տեսարանների» պատճառով այդ կարևորագույն հարցի պատասխանը մնաց օդում: Մինչդեռ հենց այդտեղ է թաղված շան գլուխը, քանի որ զինվորը ռուս սահմանապահների կողմից հայտնաբերվեց հենց այն հատվածում՝ Բայանդուր գյուղից մոտ 700 մետր հեռավորության վրա, որտեղ ՀՀ ոստիկանությունը, վստահաբար կարելի է ասել, մի քանի անգամ «սանրել» էր:

Վարկածներ կան, որ ռուս զինվորին տարել, առոք-փառոք պայմաններում իջեցրել են այդ բնակարանի մոտ և հանցանքը կատարելուց հետո փախցրել են: Իսկ թե ում կամ ինչ ուժերի կարող էր ձեռնտու լինել Ավետիսյանների ընտանիքի ոչնչացումն ու այս աղմուկը, դժվար է միանշանակ ասել:

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում։