Ո՞րն է Հայաստանի փրկության ճանապարհը. Հայոց Աշխարհ

Մրցունակ էլիտայի ստեղծում. ահա թե որը պետք է լինի մեր երկրի, այդ թվում նաեւ գիտության գլխավոր խնդիրը։ Էլիտան մտավոր կապիտալի արարիչների եւ այդ կապիտալը նյութականացնելու ունակ կազմակերպիչ-ղեկավարների անքակտելի միասնությունն է։

Երազելը վնասակար չէ, կասեն թերահավատները։ Ի՞նչ մրցունակ էլիտա։ Նայեք հայրենի կուսակցություններին, խորհրդարանում ընթացող բանավեճերի որակին, գործարարներին, որոնք մտածում են միայն խաբելու մասին, ոչ պրոֆեսիոնալ ու ծախու պետապարատին, ինքնասիրահարված եւ փուչ մտավորականներին... «Էլիտա»՝ դրանցի՞ց։ Այո՛, դրանցից, բայց ոչ միայն։

Պետք է հստակ ըմբռնել արդի աշխարհի գլխավոր միտումը։ Այսօր աշխարհն ընթանում է երկու մասի բաժանվելու ճանապարհով. կառավարող երկրների եւ պրոլետար երկրների։ Կարելի է անվանել այդ գործընթացը ցանկացած ձեւով։ Բայց հենց դա է գլոբալացման իմաստն ու «աշխատանքի միջազգային բաժանման» վերջնական նպատակակետը։
Ո՞վ ենք մենք լինելու։ Երկիր-ուղե՞ղ, էլիտայի երկի՞ր, թե՞ հավերժական գորշ կյանքի դատապարտված պրոլետար երկիր։
Այդ ընտրությունը բնավ մեկ տարվա համար չէ, ոչ էլ նույնիսկ տասնամյակների։ Դա քաղաքակրթությունների միջեւ ընտրություն է։ Հայաստանը ստիպված է լինելու կատարել այդ ընտրությունն ամեն դեպքում. գիտակցաբար թե ոչ։

Էլիտա ստեղծելը, անշուշտ, հեշտ չէ։ Դրա համար անհրաժեշտ է կրթության արդյունավետ համակարգ, այդ թվում՝ էլիտայի նախապատրաստման մասնագիտացված կենտրոններ։ Հարկավոր է նաեւ էլիտայի ընտրության արդյունավետ համակարգ։ Պետությունը պետք է հանձն առնի ոչ միայն երկրում, այլեւ ողջ Սփյուռքում տաղանդավոր ստեղծագործող երիտասարդության որոնումների հոգսը։ Թանկ հաճույք է, ոչ ոք չի վիճում, բայց այլ ճանապարհ չկա։

Անհրաժեշտ է, որ այդ էլիտան ունենա ազգային կողմնորոշում, այսինքն՝ աշխատի ի բարօրություն ողջ հասարակության, դիտի իր երկիրը որպես ջանքերի գործադրման կետ։ Թվում է՝ իսկ մի՞թե կարող է այլ կերպ լինել։ Ազգային էլիտան հենց դրա համար էլ կոչվում է ազգային, որ շահագրգռված է սեփական երկրի բարգավաճման մեջ։ Ուրեմն ո՞րն է խնդիրը։ Ավա՜ղ։ Պատմական պրակտիկայով այդ գաղափարը չի հաստատվում։

Աղքատ երկրների էլիտաները նախընտրում են ինտեգրվել համաշխարհային էլիտային։ Դա տեղի է ունենում ողջ աշխարհում։ Էլիտան գրեթե միշտ աշխարհի քաղաքացիներ են, իսկ երկրները, եթե ուզում են պահպանել բարձրորակ էլիտա, անխուսափելիորեն մրցակցության մեջ են մտնում նրա համար։

Թե կուզեք իմանալ, ոչ այնքան երկիրն է ընտրում էլիտա, որքան էլիտան է ընտրում երկիր։ Հայ գիտնականը, եթե իրենից ինչ-որ արժեք է ներկայացնում, առանց մեծ ջանքերի աշխատանք կգտնի թե՛ ԱՄՆ-ում, թե՛ Ավստրալիայում։ Ոչ ոք չի արգելի հայ գործարարին տուն գնել թեկուզ Դաունինգ-սթրիթում, թեկուզ Մանհեթենում։

Իսկ ի՞նչը կարող է պահել էլիտային աղքատ, բոլոր քամիներից հողմահարվող Հայաստանում։ Պատասխանը միանշանակ է. երկիրը պետք է քաղաքական կամք ու միջոցներ գտնի եւ լավագույն պայմաններ ստեղծի էլիտայի ստեղծագործության եւ գաղափարների առաջընթացի համար։

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում