Թուրքիայի կողմից Ցեղասպանության ճանաչումն իր հետ մի շարք հետևանքներ կբերի (Video)

1in.am-ը գրում է.  «Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Եվրոպայի հասարակական հակառասիստական շարժման (EGAM) նախագահ Բենջամին Աբթանը:

-Պարոն Աբթան, Հայոց ցեղասպանությունից հարյուր տարի անց ինչո՞ւ Հայաստանը հայտնվեց ուշադրության կենտրոնում: Աշխարհը գիտեր այդ մասին, բայց հենց այս տարի ընդունվեց Եվրախորհրդի բանաձևը, Հռոմի պապը պատարագ մատուցեց, և մի շարք երկրների խորհրդարաններ ճանաչեցին այն: Ինչո՞ւ հիմա:

-Իհարկե բոլորն այս ընթացքում իմացել են դրա մասին, բայց խորհրդանշական է 100-ամյակը, այդ պատճառով էլ այդքան մեծ ուշադրության արժանացավ այս իրադարձությունը և՛ համաշխարհային հանրության կողմից, և՛ հենց Թուրքիայում: Խնդիրն այն է, որ տասնամյակներ շարունակ, մեկ ամբողջ դար ցեղասպանության ժխտումը թե՛ Թուրքիայում, թե՛ այլ պետություններում եղել է իրենց կրթության հիմքում, եղել է իրենց քաղաքականության հիմքում: Եվ դա շարունակվել է հարյուր տարի, իսկ քանի որ այս տարի որոշիչ է, քանի որ արդեն դար է փոխվում, այդ պատճառով այդքան ուշադրության արժանացավ, և մենք էլ դրա համար այցելեցինք ևս մեկ անգամ Թուրքիա և շարժումը, որը սկսել էին տարիներ առաջ, այս տարի ավելի մեծ թափ ստացավ: Օրինակ՝ ապրիլի 24-ի առավոտյան, մարդու իրավունքների միջազգային ասոցիացիայի կողմից նշեցինք այդ իրադարձությունը և այդ ընթացքում իրենք արտաբերեցին այն հայկական գյուղերի անունները, որտեղից ցեղասպանության ժամանակ մարդկանց տեղահանել էին, բնաջնջել: Եվ այդ գյուղերի անունների մեջ կան անուններ, որոնք մարդկանց անուներ են: Օրինակ՝ մեկի անունը Շուշան է: Անցյալի դաժանությունները ներկայիս դաժանություններն են: Դա շարունակական պրոցես է և այսօր էլ շարունակվում է հայ ժողովրդի հանդեպ: Շարժումն այս պահին անկասելի է և ցեղասպանության դեմ ուղղված:

–Ըստ Ձեզ՝ վերջին իրադարձությունները որքանո՞վ Հայաստանի և Լեռնային Ղարբաղի համար անվտանգության խնդիր լուծեցին: Ի վերջո, այս ամենով մենք ավելի անվտանգ դարձա՞նք, թե մեր անվտանգությունն ավելի վտանգվեց:

-Շատ հնարավոր է, որ շարունակվեն ամեն տեսակի ժխտումները և դաժանությունները, բայց, ամեն դեպքում, Թուրքիայի կառավարությունն ըմբռնում և հասկանում է, որ այս շարժումը կա և ինքը պետք է համակերպվի դրա հետ: Պայքարը, իհարկե չի ավարտվում այս տարով, բայց իհարկե Թուրքիայի կողմից ցեղասպանության ընդունումը իր հետ կբերի մի շարք հետևանքներ՝ ցեղասպանության ընդունումից, տարածքների վերադարձումից, ընդհուպ մինչև դասագրքերից որոշ անուններ դուրսբերելուց ՝ Թալիաթ փաշա և այլն, և Թուրքիան այս հետևանքների հետ պետք է առերեսվի:

–Ըստ Ձեզ՝ որո՞նք պետք է լինեն հայ և թուրք քաղաքացիական հասարակության անելիքներն առաջիկայում:

–Կա շարժում, և շարժումը հենց թուրքական քաղաքացիական հասարակության մեջ է: Պետությունը և կառավարությունը վստահաբար դեմ են դրան, և փորձում են խանգարել: Շարժումը շատ հզոր է այս պահին, որպեսզի կարողանա պետության կողմից ճնշումները դիմադրել, առերեսվել: Այս տարի պատմական էր, բայց հաջորդ տարի շատ ավելի կարևոր և շրջադարձային կլինի: Մենք նաև Ռուանդա ենք այցելել ցեղասպանության 20-րդ և 21-րդ տարելիցի կապակցությամբ, և այնտեղ կային տարբեր պատվիրակություններ Սուդանից և այլ վայրերից, բայց խնդիրը դեռ առկա է և լուծված չէ այսքան տարի հետո: Նույնը Հայոց ցեղասպանության հետ կապված: Այս տարի, ճիշտ է, կարևոր և պատմական տարի էր , բայց պայքարն ավարտված չէ, պետք է պատրաստվել հաջորդ տարիներին: Եվ մենք շարունակելու ենք պայքարը հանուն ճանաչման, պայքարելու ենք այն ճնշման դեմ, որ հայ ժողովրդի հանդեպ է կիրառվում թե Թուրքիայի, թե Ադրբեջանի կողմից, և սատարելու ենք այն մարդկանց, ովքեր ընդունում և պայքարում են այս գործի համար: Պայքարը շարունակվում է , սա շատ կարևոր խնդիր է, մարդու իրավունքների հետ կապված խնդիր է, և ամեն ինչ այս տարով չի ավարտվում, մենք շարունակելու ենք պայքարը: