Եթե էլեկտրաէներգիայի սակագինը բարձրանա, ապա ԵՏՄ-ում հայկական ոչ մրցունակ ապրանքների ինքնարժեքն է՛լ ավելի է թանկանալու

Եթե ՀԷՑ-ը մտնի Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով` հոսանքի գնի վերանայման հայտով, այսինքն` թանկացման, ապա առանց այն էլ ԵՏՄ ներսում հայկական ոչ մրցունակ ապրանքների ինքնարժեքն է՛լ ավելի է թանկանալու, մեր անմրցունակությունն էլ` ավելանալու:

Tert.am-ի հետ զրույցում հայտարարեց «Ժառանգություն» կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանը, ով հոսանքի գնի սպասվելիք բարձրացման «էֆեկտը» գնահատեց ոչ միայն արտահանման տեսանկյունից, այլև՝ ներքին, թե այն ինչ ազդեցություն կթողնի սոցիալական առանց այն էլ վատ վիճակում գտնվող բնակչության գրպանի վրա:

«Այսինքն` շուտով մեր քաղաքացիներն իրենց ամբողջ աշխատավարձը կտրամադրեն կոմունալ վճարումներին, եթե այս հերթական հակաշուկայական որոշումը կայանա, ինչում կասկած չունեմ»,- ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը և ավելացրեց, որ երևի աշխարհում չկա որևէ երկիր, որտեղ պետության ներսում կրկնակի`50 տոկոսով, ավելանան էներգակիրների մատակարարման գները` սպառողին հասցնելու համար:

«Բաշխիչ ցանցերը հիդրոէլեկտրակայաններից էժան գնում են հոսանքը, թանկ վաճառում, նույնը գազը, որ ՀՀ մտնելուց հետո կրկնակի թանկանում է։ Ուսումնասիրել եմ եվրոպական երկրների փորձը, որտեղ մոտ 20-25 տոկոս է այդ ցուցանիշը, միայն մեր երկրում է 50 տոկոս,այն էլ, որովհետև այստեղ ամենաբարձր հարկերն են» ,- ասաց ընդդիմադիր քաղաքական գործիչը:

Այս սակագները Արմեն Մարտիրոսյանի համար առավել անհասկանալի են` հաշվի առնելով այն, որ հոսանքի և գազի կորուստներ Հայաստանում գոյություն չունեն, իսկ ցույց տրվող կորուստները «լևի» մատակարարումներն են, որ կորուստների անվան տակ տրվում են տարբեր ձեռնարկությունների: Օրինակ`գազալցակայանների:

Նշենք, որ «Հայկական ժամանակի» տնտեսական մեկնաբան Հայկ Գևորգյանի հաշվարկներով` («ՀԺ» 15.04.15` «Հեռանկար. աթար և մոմ») հերթական բարձրացման դեպքում բնակիչներին մատակարարվող էներգիայի մեկ կիլովատը 42 դրամից կբարձրանա 48 դրամի և կկազմի 10 ցենտ: Այն դեպքում, երբ ԵՏՄ տարածքի երկրներում` ՌԴ-ում արժե 7 ցենտ, Բելառուսում`6, Ղազախստանում`8:

Սա կարևոր է` հաշվի առնելով, որ արտահանվող հիմնական ապրանքների ինքնարժեքում դեր ունի հոսանքի բաղադրիչը:

ՀՀ արտահանողների միության նախագահ Րաֆֆի Մխչյանը ապրանքների ինքնարժեքի մեջ սա որոշ իմաստով գործոն համարում է, սակայն առավել կարևոր համարում է այն, որ ՀՀ դրամն ու ռուսական ռուբլին իրար համարժեք չեն:

«Այսինքն` եթե Ռուսաստանում որոշ պահերի ընդհուպ մինչ 100 տոկոս դեվալվացիա տեղի ունեցավ, ապա Հայաստանում` 20 տոկոս: Եվ այդ անհամատեղելիությունը ստեղծեց այս իրավիճակը: Եթե մեր գումարները հավասար լինեին արժեզրկման իմաստով այսպիսի իրավիճակ չէինք ունենա։ Հիմա մեր ապրանքն ավելի թանկ է իրենց համար, քան իրենցը` մեզ համար»,- ասաց Րաֆֆի Մխչյանը:

Հիշեցնենք, որ ԵՏՄ մտնելուց հետո կոնյակի, գինու, չրեղենի արտահանման 28 տոկոսի անկումը և կոնյակի արտահանման 25-27% անկումը մասնագետները բացատրում են նրանով, որ ռուսական ռուբլու առավել արժևորման պարագայում նրանց ձեռնտու է արտահանել իրենց ապրանքները Հայաստան, մեզ Ռուսաստան` ոչ:

Ինչ վերաբերվում է ապրանքների ինքնարժեքում էլեկտրաէներգիայի թանկությանը, ապա նա դա այդքան էլ էական չհամարեց՝ ասելով, որ փոքր տոկոս է կազմում ինքնարժեքի հաշվարկման մեջ: «Ու դա մեր արտադրողների խասիաթն է , որ հենց լսում են էներգիան թանկացավ, իրենք էլ են թանկացնում»,- ավելացրեց Րաֆֆի Մխչյանը:

Նրա գնահատմամբ` մինչև Ռուսաստանի տնտեսության վիճակը չլավանա, մեր տնտեսությունում միշտ այդպես է լինելու:

«Հայրենական ապրանք արտադրողների միության» նախագահ Վազգեն Սաֆարյանն էլ Tert.am-ի հետ զրույցում նկատեց, որ ինքնարժեքում այս բաղադրիչը չեզոքանում է ավելի ցածր աշխատավարձերով. «Մեզ մոտ բանվորական ուժն ավելի էժան է գնահատվում, այսինքն` աշխատավարձերն ավելի ցածր են, քան Ռուսաստանում»:

Սակայն նա նկատեց, որ եթե էլեկտրաէներգիայի գինը, այնուամենայնիվ, բարձրանա, Կառավարությունը պետք է հոգ տանի, որպեսզի արտահանվող ապրանքների մեջ տարբերակված սակագին կամ «կոմպենսացիա» լինի:

Նաև Վազգեն Սաֆարյանն ասաց, որ արտահանվող ապրանքների համար առավել էժան էլեկտրաէներգիա ձեռք բերելու համար պետք է գործարկվի Երևանի ՋԷԿ-ի երկրորդ հերթափոխը:

«Ինչը կարող է մեզ հնարավորություն տալ, որ Իրանի հետ փոխանակվի ոչ թե 1 խմ գազի դիմաց 3 կիլովատ, այլ 3 խմ գազի դիմաց 9 կիլովատ: Եվ բաշխիչ ցանցերին կարող է տալ ոչ թե տարեկան, ինչպես նախորդ երկու տարիներին` 504 և 702 միլիոն կիլովատ ժամ, այլ 1 մլրդ կիլովատ ժամ` համեմատաբար էժան, անգամ խորհրդանշական գնով: Եվ այս դեպքում, անգամ հոսանքի գնի իջեցում կարող ենք ունենալ: Նման ծրագրեր կան, որոնք պիտի Կառավարությունը կարողանա իրականացնել»,- ասաց Վազգեն Սաֆարյանը:

Աղբյուրը` Tert.am