Պահում էին տարբեր ռազմական շենքերում՝ մինչեւ տեղափոխեցին Բաքվի բանտ. 70 օր Բաքվի բանտում գերության դժոխքի միջով անցած մերօրյա լույս հերոս ԵՆՈՔ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ սխրանքի ուղղին

Մեր զրուցակիցն է 44-օրյա պատերազմի ողջ արհավիրքն ու դաժանությունը սեփական մաշկի վրա զգացած, 70 օր Բաքվի բանտում գերության դժոխքի միջով անցած, բայց կյանքի նկատմամբ չչարացած՝  իր մեջ անսահման լույս, հույս ու լավատեսություն ամփոփած մերօրյա հերոս ԵՆՈՔ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԸ: Ենոքը մեկ ամսվա ծառայող էր, երբ վրա հասավ չարաբաստիկ սեպտեմբերի 27-ը.

-Անմիջապես սեպտեմբերի 27-ի առավոտվաղ մեզ բարձրաձրեցին Ջաբրաիլի դիրքեր: Այս պատերազմը շատ դաժան էր, զենքի կռիվ չէր, Ջաբրաիլում բացառապես միայն հրետանին էր աշխատում: Ինչը չէի ասի Հադրութի մասին, այ այնտեղ արդեն զենքի՝ ավտոմատի կռիվ էր: 

-Ջաբրաիլից, ե՞րբ տեղափոխվեցիք Հադրութ:

-Հոկտեմբերի վեցին, երբ Ջաբրաիլն արդեն ընկել էր: Հոկտեմբերի վեցից մինչեւ  հոկտեմբերի 24-ը՝ մինչեւ Թաղավարդում գերի ընկնելս, մարտի դաշտում եմ եղել ընկերներիս հետ:

-Այ այդտեղից կպատմե՞ս մանրամասն:

-Տասներկու հոգով  շրջափակման մեջ էինք ընկել, գիշեր էր, սպասում էինՔ, որ լույսը բացվի շարժվենք դեպի Ստեփանակերտի կողմ: Մինչեւ լույսը բացվելը, սակայն, լուսադեմին՝ Ձորի միջից շրջափակման մեջ գցեցին մեզ թշնամու հատուկ ջոկատայինները: Մենք չնահանջեցինք, զենի կռիվ գնաց՝ ես վիրավորվեցի, իսկ ծառայակիցներս ամեն մեկը մի ուղղությամբ գնաց:  Որ վիրավորվեցի մտածեցին զոհվել եմ, տասներկու օր վիրավոր մնացել եմ: Մինչեւ որ գիշերով՝ Թաղավարդի տներից մեկից, որտեղ ուզում էի գիշերն անցկացնեի՝ ինձ չգերեւվարեցին:

-Քեզ տնից վիրավոր վիճակո՞ւմ են գերեւվարել:

-Այո, չորս տարբեր լեզուներով խոսող վարձկան զինվորներ էին, մտան տուն ասեցին դուրս արի ու մեր առջեւից քայլի:  Հետո նստեցրեցին մեքենա, սկզբում տեղափոխեցին Ադրբեջան, պահել են տարբեր ռազմական շենքերում, հետո արդեն տեղափոխեցին Բաքվի բանտ:

Մինչեւ Բաքվի բանտ հասցնելը ծեծում էին, վիրավորում: Արդեն Բաքվի բանտում համեմատաբար հանգիստ էին վերաբերում, ծեծել չկար, օրը երեք անգամ սննունդ էին տալիս, լողանալու հնարավորություն ունեինք: 

Առաջին իսկ օրվանից հավատում էի, որ հետ եմ վերադառնալու: Բաքվի բանտում մի ադրբեջանցի բարձրաստիճան պաշտոնյա եկավ ինձ մոտ առաջին օրերին, խոստացավ, որ մինչեւ Նոր տարի անպայման տանն եմ լինելու: 

Հաջորդ այցը դեկտեմբերի քսանհինգին էր, նույն պաշտոնյան եկավ ասաց, որ եկել է խոստումը կատարելու, որ նոր տարվան տանը կլինեմ:

-Թարգամանչի միջոցո ՞վ էր քեզ հետ խոսում:

-Չէ, հենց ինքը հայերեն խոսում էր:

-Քեզ հետ էլի՞ կային հայ տղաներ:

-Այո, վեց հոգով էինք Բաքվի բանտում: Վերաբերմունքի տարբերություն կար զինվորների, կամավորների ու ՄՈԲ-երի մեջ: Զինվորներին համեմատած ավելի նորմալ էին վերաբերում, ասում էին Դուք հրաման եք կատարել, իսկ իրենք՝ իրենց կամքով են եկել: Ինձ հետ եղած գերիներից երեքը զինվոր էին, մնացածները ՄՈԲ ու կամավոր: Մեկը Լյուդվիգ Մկրտչյանն է, ում վրա քրեական գործ են հարուցել:

-Վեցն էլ քեզ հետ վերադարձա՞ն Ենոք ջան:

-Չէ, երկուսիս են Հայաստան տեղափոխել, չորսը դեռ այնտեղ են: Մենք պայմանավորվել էինք, որ ում առաջինը ուղարկեն Հայաստան, կգանք ու կպատմենք մյուսների հարազատներին:

-Ինչպիսի՞նն էր Ենոքը պատերազմից առաջ եւ այսօր, շա՞տ բան է փոխվել:

-Ամեն ինչ փոխվել է՝ մտածելակերպս, բնավորությունս, ավելի ուժեղ եմ դարձել, ավելի շատ կոփվել եմ:

Զրույցը՝ ԻԼՈՆԱ ԱԶԱՐՅԱՆԻ

Iravunk.com